Είμαι μια νέα μαμά και σκέφτηκα να μοιραστώ μαζί σας, μέσω του blog μου, όλη την εμπειρία που είχα στην εγκυμοσύνη αλλά και όσα θα έρθουν από εδώ και πέρα. Γίνετε μέλος και στείλτε μου email στο vivliolatreia@gmail.com ή στοksanthompoumpouras@gmail.com με τις δικές σας εμπειρίες τοκετού, τα δωμάτια που διαμορφώσατε για τα μωρά σας με φωτογραφίες, απορίες ή και συμβουλές που θέλετε να δώσετε στην άλλες μανούλες.
Την πρώτη μέρα του φθινοπώρου άνοιξε και πάλι τις πύλες του στο κοινό, το Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο του Ιδρύματος Ευγενίδου, εγκαινιάζοντας την 7η περίοδο λειτουργίας του.
Στους εντυπωσιακούς χώρους ενός από τα μεγαλύτερα και καλύτερα εξοπλισμένα ψηφιακά Πλανητάρια στον κόσμο οι θεατές θα έχουν και φέτος τη χαρά να παρακολουθήσουν πολλές και διαφορετικές ψηφιακές παραστάσεις και ταινίες θόλου, που επιλέχθηκαν για να κρατήσουν αμείωτο το ενδιαφέρον, κομμένη την ανάσα, αλλά και να αγγίξουν το συναίσθημα και βέβαια να προκαλέσουν τη γνώση. Έτσι, ο Σεπτέμβριος δίνει την ευκαιρία σε μικρούς και μεγάλους, να απολαύσουν τις ψηφιακές πλανηταριακές παραστάσεις: “Τα 7 θαύματα του κόσμου”, “Ο Θάνατος των άστρων” και “Η Μεγάλη Περιπέτεια” και να “ταξιδέψουν” στις εσχατιές του Σύμπαντος, συνειδητοποιώντας τα θαύματα που κρύβει η απεραντοσύνη του. Η ταινία θόλου “Κοράλλια και Ύφαλοι” παρακινεί το κοινό να κάνει μια βουτιά στο απέραντο γαλάζιο της θάλασσας, των κοραλλιών και των υφάλων. Ο “Μικρός Πρίγκιπας”, η παράσταση που κέρδισε την αγάπη των θεατών την περίοδο που μας πέρασε, θα περιμένει ως και το Δεκέμβριο τους μικρούς φίλους που δεν μπόρεσαν να την παρακολουθήσουν, προκειμένου να τους χαρίσει ένα τρυφερό παραμύθι για την αξία της αγάπης και το νόημα της ζωής, έτσι όπως ο Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ δημιούργησε μισό και περισσότερο αιώνα πριν. Τον Οκτώβριο στο Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο έχουμε μία νέα άφιξη: Πρόκειται για τη νέα ψηφιακή παράσταση με τίτλο: “Το Άστρο της Ημέρας”, μια συναρπαστική παρουσίαση του πλησιέστερου σε εμάς Άστρου: Του Ήλιου. Ξεκινώντας από τον τρόπο με τον οποίο έβλεπαν τον Ήλιο οι διάφοροι πολιτισμοί μέσα στους αιώνες, η παράσταση συνεχίζει παρουσιάζοντας πολλά από τα φαινόμενα που μελετούν και προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν οι αστρονόμοι στις μέρες μας. Για πληροφορίες σχετικά με τα προγράμματα επισκεφτείτε την ηλεκτρονική διεύθυνση: www.eugenfound.edu.gr Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο Λ. Συγγρού 387, Παλαιό Φάληρο Τηλ: 210 94.69.600 E-mail: admin@eugenfound.edu.gr
Βοηθήστε το Χαμόγελο του ΠαιδιούΤην Τρίτη 21 Σεπτεμβρίου θα γίνει η συνάντηση με το Χαμόγελο. Ήδη, με πολύ ευγενικό τρόπο μου έκαναν κάποιες υποδείξεις. Μετά τη συνάντηση θα έχουμε ξεκάθαρη εικόνα για το πως μπορούμε να βοηθήσουμε και τι δράσεις θα μπορούμε να ακολουθούμε. Οι Έλληνες ιστολόγοι βοηθούν το Χαμόγελο του παιδιού. επικοινωνία : ipath@otenet.gr
Συνεργάστηκε ο Αναπτυξιακός-Εργοθεραπευτής Στέλιος Μαντούδης
Οι βασικοί τομείς ανάπτυξης του παιδιού χρειάζονται την δική μας συνδρομή για να εξελιχθούν ομαλά. Το παιχνίδι είναι ο ιδανικός τρόπος για γρήγορη ανάπτυξη της γλώσσας, της αντίληψης, της κίνησης, της γνώστης του παιδιού. Εκτός από όλα αυτά, προσφέρει στο παιδί ικανοποίηση και ενθουσιασμό!
Γλώσσα Η μουσική, το τραγούδι, η ομιλία και η μίμηση των ήχων παρέχουν στο βρέφος ένα ευρύ φάσμα φθόγγων και ρυθμών που θα το βοηθήσουν αργότερα να αναπτύξει την ομιλία. Συγχρόνως, αποτελούν ένα μέσο εξερεύνησης του κόσμου, καθώς οι ακουστικές παραστάσεις συνδέονται σιγά-σιγά με την πηγή που παράγει τον ήχο (π.χ. σκύλος, αεροπλάνο). Τα πράγματα παίρνουν τα ονόματά τους με τη συχνή επανάληψη των αντίστοιχων λέξεων. Βάζουμε από νωρίς το βιβλίο στη ζωή του. Θα πλουτίσει το λεξιλόγιό του καθώς θα κατονομάζουμε μαζί τις εικόνες και κυρίως θα βοηθήσουμε το μωρό να μάθει να συγκεντρώνεται. Βιβλία με ζωάκια ενθουσιάζουν τα μικρά.
Αντίληψη Καθώς μεγαλώνει, ανταποκρίνεται όλο και περισσότερο στα ερεθίσματα που δέχεται και αρχίζει να εκφράζει πιο ξεκάθαρα τις ανάγκες του. Ενδιαφέρεται να εξερευνήσει τα πάντα ξεκινώντας από το ίδιο το σώμα του. Μέσα από το παιχνίδι και το γέλιο θα μάθει χιλιάδες πράγματα. Παιχνίδια όπως το «κούκου-τσα», «πάει ο λαγός να πιει νερό», «μια ωραία πεταλούδα», «πλάθω κουλουράκια» και πολλά άλλα μπορούν να γίνουν αληθινή θεατρική παράσταση στα μάτια του μωρού.
Κίνηση Τα παλαμάκια το βοηθούν να αναπτύξει ακρίβεια στις κινήσεις των χεριών. Το ίδιο συμβαίνει όταν προσπαθεί να πιάσει μικρά αντικείμενα. Η περιέργειά του είναι αστείρευτη. Παιχνίδια με διαφορετική υφή και από διάφορα υλικά (ξύλο, μέταλλο, ύφασμα, πλαστικό), θα καλλιεργήσουν την αίσθηση της αφής. Όλα τα μωρά αγαπούν την μπάλα και τα περισσότερα ενθουσιάζονται να παίζουν με το νερό. Τα 2 πρώτα χρόνια δεν πρέπει να δίνουμε στα παιδιά μικροσκοπικά παιχνίδια, που μπορούν να τα καταπιούν και να πνιγούν. Ούτε παιχνίδια με εξαρτήματα που μπορούν να βγουν.
Γνωστική ανάπτυξη Ήδη από τον 7ο μήνα της ζωής του, το παιδί θα μπορεί να αναγνωρίζει αντικείμενα της καθημερινής ζωής (κουτάλι, παπούτσι κ.λπ), τα μέρη του σώματος (χέρι, μύτη), τις γνώριμες διαδικασίες (βόλτα, φαγητό, ύπνος) και τις βασικές έννοιες (μέσα/έξω, πάνω/κάτω).
Και να θέλαμε να τα αποφύγουμε, αυτά τα "άρθρα" από διαιτολόγους και δημοσιογράφους βρίσκονται παντού. Αυτή τη φορά στην Ελευθεροτυπία γραμμένο από διαιτολόγο. Ο τίτλος: Η θέση των μπισκότων στη διατροφή μας. Η θέση των μπισκότων στη διατροφή μας, όπως οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν είναι μια απόλαυση. Τα μπισκότα αποτελούνται κυρίως από αλεύρι, ζάχαρη και λίπος, από εκεί και πέρα δεν περιμένεις κάποια ιδιαίτερη ευεργετική ιδιότητα ούτε αποτελούν το ιδανικό κολατσιό για παιδιά αφού δεν είναι ιδιαίτερα θρεπτικά. Εδώ στο άρθρο όμως η διαιτολόγος χρησιμοποιεί το εξής επιχείρημα: "Τα μπισκότα είναι προϊόντα των δημητριακών, και καθώς τα δημητριακά αποτελούν εδώ και αιώνες βασική πηγή ενέργειας για τον άνθρωπο, τα μπισκότα αποτελούν ένα ιδιαίτερα θρεπτικό σνακ, όταν αυτά ενταχθούν στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής"....Ε όχι δεν πάει έτσι, άλλο να φας βρασμένα δημητριακά όπως βρώμη μαζί με φρούτα για παράδειγμα, και άλλο να τα φας ανακατεμένα με ζάχαρη, λιπαρά και διάφορα άλλα πρόσθετα συστατικά. Επιπλέον αναφέρει ότι "Τα μπισκότα εισάγονται από πολύ νωρίς στη διατροφή του ανθρώπου, από τη βρεφική κιόλας ηλικία, συμπληρώνοντας συχνά τις φρουτόκρεμες και προσδίδοντάς τους μια πιο στερεή και εύληπτη υφή. Κατά τη βρεφική και νηπιακή ηλικία, τα μπισκότα είναι ιδιαίτερα δημοφιλή καθώς μαλακώνουν εύκολα από το σάλιο, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό σε αυτή την ευαίσθητη ηλικία λόγω δυσχέρειας μάσησης της τροφής, ενώ καταπίνονται εξίσου εύκολα." Τι να πρωτοπούμε εδώ; Η πρόσθετη ζάχαρη και τα επεξεργασμένα δημητριακά δεν έχουν καμία θέση στο διαιτολόγιο ενός βρέφους, όσο και να θέλουν να μας πείσουν διάφορες εταιρίες. Μάλιστα Ιρλανδέζικη έρευνα που έγινε πριν 2 εβδομάδες, έδειξε ότι η πλειοψηφία νηπίων κάτω των 6 μηνών καταναλώνουν τρόφιμα πλούσια σε ζάχαρη και λιπαρά αυξάνοντας τον κίνδυνο να γίνουν παχύσαρκα. Μας κάνει εντύπωση ότι ένας διαιτολόγος θα σύστηνε στα βρέφη να τρώνε μπισκότα. Πραγματικά το πιστεύει αυτό; Ειδικά με τα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας που υπάρχουν σήμερα στην Ελλάδα... Επειδή λοιπόν είμαστε υποψιασμένοι, το ψάξαμε λίγο και βρήκαμε 1-2 άρθρα γραμμένα από διαιτολόγους για την αξία του μπισκότου, και πάνω κάτω μοιάζουν πολύ με το συγκεκριμένο...Μυριζόμαστε ότι κρύβεται κάποια εταιρία μπισκότων πίσω από αυτό.
Σχεδόν μέσα σε κάθε σπίτι υπάρχει -σε περίοπτη θέση- τουλάχιστον μία συσκευή τηλεόρασης, η οποία λειτουργεί ανάλογα με το καθημερινό πρόγραμμα της οικογένειας, τις συνήθειες και τα γούστα της, για κάποιο μικρό ή μεγάλο χρονικό διάστημα. Tα παιδιά συμμετέχουν στην τηλεθέαση με το δικό τους ρυθμό και τις δικές τους προτιμήσεις. H τηλεόραση αποτελεί γι’ αυτά, από τις πολύ μικρές ηλικίες, πόλο έλξης. Tα παιδιά ξέρουν ότι σχεδόν πάντα, αν ανοίξουν την τηλεόραση, θα βρουν ένταση, δράση, συγκίνηση, διασκέδαση, συντροφιά. Aυτό ακριβώς κάνει τους γονείς έξαλλους: «Eίναι η εύκολη λύση», «βλέπουν τηλεόραση μόνον από τεμπελιά», διαμαρτύρονται οι περισσότεροι. Eίναι όμως πράγματι μόνον αυτό; Σε έρευνες που έχουν γίνει, στις οποίες ερωτήθηκαν παιδιά διαφόρων ηλικιών σχετικά με το τι τα ελκύει σε τηλεοπτικές εκπομπές, διαπιστώθηκε ότι αυτά ξέρουν αρκετά καλά τι θέλουν και έχουν αξιώσεις από τα προγράμματα που παρακολουθούν.
φιγούρες-πρότυπα που μπορούν να υπερνικούν όρια τόπου και χρόνου, λογική και τάξη, να αναποδογυρίζουν την πραγματικότητα, να χρησιμοποιούν το θάρρος, τη δύναμη, την ευστροφία και τη φαντασία τους και να τα βάζουν με μεγαλύτερους και δυνατότερους. Αγαπητές στα παιδιά είναι και οι φιγούρες που έχουν παιδικές αδυναμίες, ενώ είναι ταυτόχρονα συμπαθητικές και χαριτωμένες. Tα παιδιά έχουν ανάγκη από τέτοιους «παντοδύναμους φίλους», που τα βοηθούν να ξεπερνούν την «αδυναμία» της δικής τους ηλικίας και θέσης. Ως το δέκατο έτος της ηλικίας τους, οπότε ολοκληρώνεται η οπτική αντίληψη, η ακοή καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το τι «αποκομίζουν» τα παιδιά από αυτό που παρακολουθούν, επειδή τα ακουστικά ερεθίσματα έχουν πολύ πιο άμεσο συναισθηματικό αντίκτυπο. Έτσι, λοιπόν, κάτι που συχνά δεν υποψιαζόμαστε οι μεγάλοι, εκτός από την εικόνα, είναι και οι ήχοι που κάνουν τα παιδιά να αξιολογούν ένα τηλεοπτικό θέαμα ως ενδιαφέρον ή βαρετό.
Tα παιδιά έχουν ανάγκη από «παντοδύναμους φίλους» Πέρα όμως από τις «απαιτήσεις» των παιδιών από αυτό που θέλουν και το πώς θέλουν να βλέπουν τηλεόραση, υπάρχουν ορισμένες «κατηγορίες-καραμέλες» εναντίον της τηλεόρασης, οι οποίες εξαπολύονται κάθε φορά που αναζητείται ένοχος για ό,τι δεν πάει καλά με τα παιδιά μέσα στην οικογένεια, στο σχολείο, στην κοινωνία. Ίσως θα βοηθούσε να δούμε τα πράγματα από κοντά και να προσπαθήσουμε να απενοχοποιήσουμε λίγο την τηλεόραση, όχι βέβαια για να τη βάλουμε πιο πολύ μέσα στη ζωή των παιδιών μας, αλλά για να αναγνωρίσουμε το μέρος της δικής μας ευθύνης και να αντιμετωπίσουμε πιο αποτελεσματικά την «απειλή» της μικρής οθόνης. Eίναι αλήθεια ότι η τηλεόραση, όπως και όλα τα άλλα οπτικοακουστικά μέσα που προσφέρουν έστω και παθητικά εναλλαγή και δράση, ασκούν μεγάλη έλξη πάνω στα παιδιά. Δύσκολα όμως ένα ψυχοκοινωνικά υγιές παιδί θα εγκατέλειπε το παιχνίδι με τους φίλους του για να «κολλήσει» στην τηλεόραση. H τηλεόραση ελκύει ένα παιδί που μία ολόκληρη μέρα (και συχνά πολλές μέρες συνέχεια) είναι μόνο του σε ένα σπίτι, χωρίς το παραμικρό μυστήριο, και πρέπει να παίζει ήσυχα, να μην πολυενοχλεί. Tα παιδιά αντιγράφουν συμπεριφορές. Aυτό θα μπορούσε να είναι μία πιθανή εξήγηση. Όταν βλέπουν τους γονείς να ανοίγουν την τηλεόραση μόλις μπουν στο σπίτι, είναι πολύ φυσικό να το κάνουν και αυτά. Πέρα όμως από τη μίμηση, έχουν εξίσου την ανάγκη να χαλαρώσουν, να «ξεφύγουν» και καμιά φορά να κλειστούν στον εαυτό τους, να αποφύγουν για λίγο τις ερωτήσεις της μητέρας τους, που πολλές φορές είναι ενοχλητικές και αδιάκριτες· ακριβώς όπως οι γονείς, γυρνώντας από τη δουλειά, πολλές φορές θα ήθελαν να τους «καταπιεί για λίγο η γη» για να συνέλθουν και να χαλαρώσουν. Eίναι αλήθεια ότι πολλά παιδιά ταράζονται από κάτι που είδαν στην τηλεόραση, αναπτύσσουν φόβους και ευαισθησίες, που κάνουν καιρό να τα αποβάλουν, έχουν εφιάλτες και είναι ευερέθιστα. Tο θέμα όμως αυτό είναι πιο σύνθετο από όσο φαίνεται. O φόβος είναι ένα συναίσθημα που συνδέεται άρρηκτα με την παιδική ηλικία και έχει να κάνει με τη σταδιακή «κατάκτηση» του κόσμου από τα παιδιά, με την επίγνωση των περιορισμένων τους δυνατοτήτων, το μαγικό και όχι λογικό τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τα πράγματα γύρω τους. Oι μύθοι, τα παραμύθια (τα οποία συνήθως βρίθουν από τρομακτικές σκηνές) και τώρα η τηλεόραση προσφέρουν το αντικείμενο, το μέσο με το οποίο εκφράζονται οι φόβοι που αντιμετωπίζει κάθε παιδί στη διαδικασία ωρίμανσής του. Tο παιδί περνάει αναπόφευκτα από πολλές φάσεις φόβου, και όχι σπάνια αποζητεί και επιδιώκει το ίδιο την ένταση και το φόβο (μήπως θυμάται κανείς το κρυφτό στο σκοτεινό σπίτι;). Aυτό που χρειάζεται το παιδί για να ξεπεράσει τους φόβους του είναι στήριξη από τους γονείς, κατανόηση, ώθηση προς περισσότερη αυτονομία όσο μεγαλώνει και βέβαια προστασία. Δεν αρκεί όμως να απαγορέψουμε στο παιδί να βλέπει κάτι που εμείς θεωρούμε φοβιστικό και ακατάλληλο, γιατί έχει αποδειχθεί ότι τα παιδιά μπορούν να βλέπουν χωρίς την παραμικρή ανησυχία σκηνές που στα μάτια μας φαντάζουν τρομακτικές, ενώ μπορεί να τρέμουν από φόβο και ένταση σε ένα έργο που το θεωρήσαμε κατάλληλο, παιδικό και ακίνδυνο. Θα ήταν καλό -και αυτό ισχύει πιο πολύ όσο πιο μικρά είναι τα παιδιά- να είμαστε πιο κοντά στα παιδιά, να έχουμε τη ματιά μας επάνω τους όταν βλέπουν τηλεόραση και να παρακολουθούμε τις αντιδράσεις τους. Tα παιδιά πολλές φορές έχουν τρόπους να ξεφεύγουν από την ένταση: σηκώνονται, φεύγουν για λίγο και ξανάρχονται όταν δεν αντέχουν, κινούνται, φωνάζουν. Aυτός είναι ο δικός τους τρόπος να αντιμετωπίζουν ό,τι βλέπουν και σε καμία περίπτωση δεν θα έπρεπε να τα αναγκάζουμε να κάθονται ήσυχα και ακίνητα μπροστά στην τηλεόραση.Aυτή είναι μία πολύ απλουστευμένη, αφελής και αβασάνιστη άποψη. Δεν αρκεί να δει ένα παιδί βίαιες σκηνές στην τηλεόραση για να τις μιμηθεί και στην πραγματικότητα, γιατί τα συναισθήματα που προκαλούν και εντείνουν την επιθετικότητα δεν γεννιούνται με τη μίμηση. Ένα παιδί που είδε, π.χ., το «Pάμπο», θα αναπλάσει παρόμοιες σκηνές παίζοντας, είτε μόνο του, γρονθοκοπώντας τον αέρα, είτε με τους φίλους του, όταν παίζουν πόλεμο. Tα πολεμικά παιχνίδια όμως υπήρχαν και πριν την τηλεόραση. Aντίθετα με αυτό που θα θέλαμε ίσως να πιστεύουμε, τα παιδιά δεν είναι μικρά «αγγελούδια», αλλά έχουν μια «υγιή» επιθετικότητα, την οποία διοχετεύουν όταν παίζουν. Θα πρέπει όμως να αναλογιστούμε αν και η καθημερινή πραγματικότητα των παιδιών, με τους υπεραγχωμένους γονείς, το μάλλον αφιλόξενο και ανταγωνιστικό σχολείο, το γεμάτο απειλές περιβάλλον, ευνοεί την ανάπτυξη ειρηνικής συμπεριφοράς στα παιδιά.
Tα παιδιά συχνά επιδιώκουν την ένταση και το φόβο Ίσως λοιπόν, απενοχοποιώντας την τηλεόραση, να αναγνωρίσουμε πιο καθαρά τι αναζητούν τα παιδιά στις διάφορες εκπομπές και να τα βοηθήσουμε πιο ουσιαστικά να μη γίνονται «τηλεοπτικά θύματα». Aυτό μπορεί να γίνει:στην ικανοποίηση των ζωτικών τους αναγκών για παιχνίδι, κίνηση, ερεθίσματα των αισθήσεων, αυτονομία, συνομήλικη συντροφιά.βλέποντας πότε-πότε αυτά που βλέπουν, χωρίς γκρίνια και υποτιμητικά σχόλια («τι βλακείες είναι αυτές που βλέπεις πάλι»).σχετικά με το τι και πόσο μπορούν να βλέπουν σύμφωνα με την ηλικία τους, τις συνήθειες και τις αρχές της οικογένειας, εξηγώντας τα, και φυσικά δίνοντας το παράδειγμα με τη συμπεριφορά μας. να είναι τέτοιες που να του επιτρέπουν να εκτονωθεί ή να «διαφύγει», όποτε το χρειάζεται. Aυτό γίνεται, π.χ., με το να βλέπει όσο το δυνατόν λιγότερο τηλεόραση μόνο του (ιδιαίτερα σε μικρές ηλικίες), και ακόμα καλύτερα με άλλα παιδιά, με το να μπορεί να κινείται, να φωνάζει, να την κλείνει όταν «δεν αντέχει».
Τα παιδιά έχουν μια «υγιή» επιθετικότητα την οποία διοχετεύουν όταν παίζουν
Η κ. Λουίζα Βογιατζή είναι συμβουλευτική ψυχολόγος. www.vita.gr
