Η περίοδος πριν και μετά τον τοκετό: εγκυμοσύνη, επιλόχεια κατάθλιψη και η θέση του πατέρα

Η εγκυμοσύνη για τη γυναίκα είναι μια εξελικτική διεργασία, από την οποία προκύπτει ένας μεταποιημένος εαυτός. Η γυναίκα καλείται και «πρέπει» να βρεθεί σε μια υπέρβαση του εαυτού. Κυοφορεί 9 μήνες και ταυτόχρονα είναι κρίσιμο και απαραίτητο να αντιληφθεί ότι το μωρό είναι ένα ξεχωριστό ον.

Σε ψυχολογικό επίπεδο, κατά τη διάρκεια των εννέα μηνών της εγκυμοσύνης έχουν  προετοιμαστεί σημαντικές ψυχολογικές μεταβολές: οι γονείς αντιμετώπισαν την πραγματικότητα της εγκυμοσύνης μέσα από τις σωματικές αλλαγές και την εικόνα του μωρού στο υπερηχογράφημα. Προοδευτικά πρέπει να συνηθίσουν στην ιδέα ότι εγκαταλείπουν το ρόλο του παιδιού για να επωμιστούν το ρόλο του γονέα. Αυτή η μετάλλαξη προκαλεί μια επανεκτίμηση των σχέσεών τους με τους δικούς τους γονείς, με τους οποίους τώρα πλέον είναι ισότιμοι, κάτι που ζωντανεύει τα αισθήματα αντιπαλότητας. Σιγά σιγά οι γονείς ταυτίζονται με τους δικούς τους γονείς. Ταυτόχρονα, πολλές μητέρες επαναφέρουν εικόνες της δικής τους σχέσης με τη μητέρα τους κατά την παιδική τους ηλικία, που τις οδηγεί στην αναζωπύρωση παιδικών επιθυμιών και ακόμα σε μια ταύτιση με το μωρό που πρόκειται να γεννηθεί.

Υπάρχει, λοιπόν, ένα είδος ταλάντωσης ανάμεσα σε δύο ταυτίσεις, αντίθετες αλλά συμπληρωματικές: είναι σαν η έγκυος να «δοκιμάζει» το μητρικό της ρόλο, ενώ ταυτοχρόνως προσπαθεί να φανταστεί τι σημαίνει να είσαι μωρό. Αυτή η διαδικασία είναι τεράστιας σημασίας, διότι επιτρέπει στη μητέρα να ονειρευτεί το μέλλον (τον ερχομό του νεογέννητου) ξαναζώντας το παρελθόν της (τη σχέση της όταν ήταν μωρό με τη δική της μητέρα). Ετοιμάζεται, καθώς θυμάται.

Επιλόχεια κατάθλιψη

Την τρίτη ή τέταρτη ημέρα μετά τον τοκετό οι νέες μητέρες  καταλαμβάνονται από μια ανεξήγητη θλίψη και ένα έντονο αίσθημα απώλειας. Αυτό μπορεί να προκληθεί για πολλούς και διαφορετικούς λόγους. Τις ημέρες που ακολουθούν τη γέννηση πραγματοποιούνται πολύ σημαντικές ορμονικές αλλαγές. Σε αυτές τις αλλαγές προστίθενται οι αλλαγές της εικόνας του σώματος: από τη γεμάτη κοιλιά στρογγυλή κοιλιά, η γυναίκα περνά στην άδεια κοιλιά με το χαλαρό δέρμα. Έχει διαπιστωθεί ότι κάθε γρήγορη και αμετάκλητη αλλαγή μπορεί να προκαλέσει μια κατάσταση ψυχικής κρίσης. Αυτό είναι ακόμη πιο ισχυρό όταν ανατρέπονται η εικόνα και η αντίληψη του σώματος.

Ένας ακόμη λόγος μπορεί να είναι το γεγονός ότι η μητέρα την περίοδο μετά τον τοκετό καλείται να αφήσει εντελώς τις δικές της ανάγκες και να αφοσιωθεί εξολοκλήρου στο μωρό, καθώς από εκείνη εξαρτάται η επιβίωσή του. Ακόμη, είναι πολύ συχνό και φυσικό να μην μπορεί η μητέρα να συντονιστεί καλά με το μωρό. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, να καταλάβει, γιατί κλαίει. Πολύ συχνά η μητέρα εκλαμβάνει το κλάμα ως δική της αποτυχία και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ένα φαύλο κύκλο: το γεγονός ότι πιστεύει πώς έχει αποτύχει την οδηγεί σε κατάθλιψη. Η κατάθλιψη αυτή κάνει το παιδί να γκρινιάζει, με αποτέλεσμα η αίσθηση της αποτυχίας να είναι ακόμη πιο έντονη και η κατάθλιψη να επιδεινώνεται.

Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζει η κάθε νέα μητέρα ότι όλα αυτά τα συναισθήματα είναι απολύτως φυσικά και ταιριάζουν με τη συγκεκριμένη περίοδο της ζωής της. Αν η επιλόχεια κατάθλιψη αντιμετωπιστεί ως φυσικό επακόλουθο του τοκετού θεραπεύεται από μόνη της.



Η θέση του πατέρα

Ο ερχομός του μωρού στο σπίτι αποτελεί μια αλλαγή καθεστώτος. Μερικές φορές μάλιστα μια επανάσταση, η οποία μπορεί να φέρει κρίση ανάμεσα στο ζευγάρι. Όλες οι μέριμνες της μητέρας καθιστούν το μωρό τον απόλυτο κυρίαρχο. Αυτόν τον τόσο στενό δεσμό ο πατέρας τον νοιώθει ως αποκλεισμό. Νοιώθει ότι περισσεύει. Ο αποκλεισμός του πατέρα και η διατήρηση μιας σχέσης συγχώνευσης ανάμεσα στη μητέρα και το μωρό ενέχει κινδύνους όσον αφορά στην εξέλιξη του παιδιού.

Είναι εξαιρετική σημασίας τόσο για την εξέλιξη και ανάπτυξη του παιδιού, όσο και για την πορεία της σχέση του ζευγαριού και ολόκληρης της οικογένειας να υπάρξει χώρος και για τον πατέρα. Και το χώρο αυτό πρέπει να τον δώσει η γυναίκα στον άντρα της. Τόσο η γυναίκα-μητέρα, όσο και το παιδί έχουν ανάγκη και τη φροντίδα του άντρα-πατέρα. Μόνο έτσι θα υπάρξει μια υγιή ανάπτυξη όλων: του παιδιού, της μητέρας, του πατέρα, του ζευγαριού, της οικογένειας.

Τριανταφυλλιά Χαρίλα,
Ψυχολόγος - ψυχοθεραπεύτρια
MSc Εργασιακή Υγεία
Ειδίκευση στη Συστημική -οικογενειακή ψυχοθεραπεία

http://www.kepsy.gr/

www.childit.gr

Όταν το μωρό απομακρύνει

Ένα μωρό, εκτός από ευτυχία, φέρνει μαζί του πολλή κούραση, νεύρα και ομηρικούς καβγάδες ανάμεσα στο ζευγάρι. Χρειάζεται μεγάλη ψυχραιμία, τεράστιες δόσεις αγάπης και κατανόησης, αλλά και αρκετή προσπάθεια για να βελτιωθεί η κατάσταση. Άλλωστε, είναι μια ακόμα δύσκολη φάση.

Γενιές και γενιές μεγάλωσαν και γαλουχήθηκαν με το όνειρο της οικογένειας. Αλλά κι εσύ η ίδια πάντα ονειρευόσουν να τελειοποιήσεις τον –ήδη τέλειο– έρωτά σου φέρνοντας στον κόσμο ένα παιδί, να μοιραστείς με τον αγαπημένο σου στιγμές υπέρτατης τρυφερότητας, να κάνεις την ευτυχία να χτυπάει γκελ στο ταβάνι. Από την πρώτη φορά που ανακοινώσατε στους γύρω σας ότι «το πάτε σοβαρά», βαρέθηκες να ακούς την ίδια ευχή: «Άντε τώρα να βάλετε μπρος για το νέο μέλος». Και μετά, άρχιζε το παραμύθι: πως το παιδί φέρνει το ζευγάρι κοντά ή πως η αγάπη σας θα ολοκληρωθεί και τα σχετικά. Κανείς όμως δεν σου είπε ποτέ την πικρή αλήθεια. Ότι για ένα χρονικό διάστημα –τουλάχιστον– το παιδί όχι μόνο απομακρύνει το ζευγάρι, αλλά δοκιμάζει και την αγάπη του σοβαρά…

Τα ‘χω παίξει σου λέω

Όσο ξενύχτι κι αν έχεις ρίξει εσύ ή ο καλός σου τόσα χρόνια, όσα ξημερώματα κι αν έχετε απολαύσει μαζί ή χώρια μετά από ολονύκτια πάρτι, αυτό δεν το έχεις ξαναδεί. Η κούρασή σου φτάνει σε ακραία όρια, ο οργανισμός σου είναι ήδη εξουθενωμένος και πια αρχίζει να καταρρέει, η νύστα χτυπάει κόκκινο και το μυϊκό σου σύστημα δεν θυμίζει σε τίποτα εκείνη την όμορφη και γυμνασμένη γυναίκα που ήσουν κάποτε. Όταν είσαι μάνα, μαθαίνεις να κάνεις τα πάντα με ένα χέρι, καμιά φορά και με μισό ή, αν τα πράγματα στριμώξουν πολύ, και με κανένα. Η νύχτα γίνεται μέρα χωρίς δυστυχώς να συμβαίνει και το αντίστροφο. Το σώμα σου δεν έχει προλάβει να συνέλθει από την εγκυμοσύνη και τη γέννα κι εσύ περπατάς στο σπίτι πάνω κάτω συνέχεια με ένα τετράκιλο στο χέρι λες και είσαι αρσιβαρίστας. Αλλά εδώ δεν έχει ζετέ ούτε αρασέ. Έχει μόνο s’ il vous plait όταν παρακαλάς (ικετεύεις πάει καλύτερα) το μωράκι σου να κοιμηθεί επιτέλους. Εκείνα τα οχτάωρα μίνιμουμ ύπνου που υποστήριζες με πάθος ότι είναι το στάνταρ σου είναι τόσο μακρινά όσο και τα πρωινά της Κυριακής που τεμπέλιαζες για ώρες στον καναπέ με εφημερίδες και καφέ. Η κούραση και η νύστα δεν σε αφήνουν να σκεφτείς καθαρά ούτε και σε απλά ζητήματα, αφού όλα πια σου φαίνονται βουνό. Ξυπνάς τη νύχτα για να ταΐσεις το μωρό και κοιτάς από το παράθυρο τα σκοτεινά διαμερίσματα απέναντι και μισείς τους γείτονες που κοιμούνται. Σου τη σπάει που δεν μπορεί ή δεν θέλει να βοηθήσει ο αγαπημένος σου σε κάτι τέτοιες δύσκολες στιγμές, κι αυτός όμως είναι πτώμα. Αλλά, δυστυχώς, δυο ταλαιπωρημένοι και κουρασμένοι άνθρωποι το μόνο που μπορούν να κάνουν καλά είναι να τσακωθούν…

Νεύρα, πολλά νεύρα

Το νέο μέλος της οικογένειας φέρνει χαρά, αλλά και απίστευτη αναστάτωση. Η ζωή σου έχει έρθει ανάποδα, τα πάνω έχουν έρθει κάτω και τα κάτω πάνω. Προσπαθείς να καταλάβεις πώς δουλεύεις, ψάχνεις το manual που, δεν γίνεται, κάπου θα έχει παραπέσει και σπας το κεφάλι σου να βρει λύσεις σε προβλήματα που δεν είχες ποτέ σκεφτεί ότι υπάρχουν. Και λογικό είναι, αφού κανείς δεν γεννιέται γονιός, και αυτό είναι μια αλήθεια που πρέπει να πάρεις απόφαση. Ο καθένας που σε βλέπει σου λέει και κάτι διαφορετικό, ο γιατρός κάτι άλλο, το άρθρο στο περιοδικό κάτι τρίτο. Και φυσικά δεν συμφωνείς και με τον καλό σου. Εδώ που τα λέμε, με τέτοιο πάρτι ορμονών δεν μπορείς να συμφωνήσεις ούτε με τον εαυτό σου. Κάθε σου βήμα κουδουνίζει αφού κλοτσάς κατά λάθος παιχνίδια, μουσικά αρκουδάκια και μπαλίτσες σε φλούο χρώματα. Τα παίρνεις στο κρανίο με το παραμικρό και μετά βουλιάζεις στις τύψεις, αφού όλοι επιμένουν ότι πρέπει να είσαι φοβερά ήρεμη για χάρη του μωρού σου. Αυτό όμως κλαίει. Δεν μιλάει, δεν περπατάει, δεν γελάει. Απλώς κλαίει. Κλαίει όταν πεινάει, κλαίει όταν νυστάζει, κλαίει όταν ξυπνάει, κλαίει όταν θέλει να ρευτεί, κλαίει όταν θέλει να κάνει κακά. Γενικώς, κλαίει. Όλοι οι συγγενείς έχουν πέσει πάνω σου. Προσπαθούν να βοηθήσουν και απλώς επιδεινώνουν την κατάσταση. Ο αγαπημένος σου γκρινιάζει κι αυτός. Δεν προλαβαίνει να ηρεμήσει, του λείπει η παλιά σας ζωή, του λείπεις εσύ, του λείπει ο εαυτός του. Ένας φαύλος κύκλος, αφού τα νεύρα οδηγούν σε γκρίνια, αλλά και η γκρίνια εντείνεται από τα νεύρα. Και δυο άνθρωποι που έχουν νεύρα και γκρινιάζουν καταλήγουν με συνοπτικές διαδικασίες να τσακώνονται...

Ή οι γονείς σου ή εγώ

Όταν γνωριστήκατε, όλα ήταν τέλεια. Δεν φανταζόσουν ότι υπήρχε κάποιος με τον οποίο θα ταίριαζαν τα χνώτα σας τόσο πολύ, που θα σας άρεσαν τα ίδια πράγματα, θα μοιραζόσασταν τα ίδια όνειρα, θα ήταν ερωτικός και ταυτόχρονα γλυκός, έξυπνος και μαζί αστείος, με λίγα λόγια ο ιδανικός, ο δικός σου Mr Big. Γνώρισες και τους δικούς του, γνώρισε κι αυτός τους δικούς σου και μετά γνωρίστηκαν και όλοι μεταξύ τους, να δέσει το γλυκό. Συμπαθήθηκαν ή αντιπαθήθηκαν, δεν έχει και πολλή σημασία, το σίγουρο είναι ότι δεν ήταν ίδιοι αλλά διαφορετικοί. Κι αυτό μια μέρα πληρώνεται. Γιατί η οικογένεια είναι οικογένεια και είναι ιερή, και πιο πολύ η μάνα. Κι αν η μάνα του το έκανε διαφορετικά από τη δικιά σου, τότε το σίγουρο είναι ότι η δικιά σου είχε λάθος και κατ’ επέκταση κι εσύ. Η πεθερά σου ονειρεύεται το εγγόνι της να μεγαλώνει όπως ο κανακάρης της, ενώ εσύ ονειρεύεσαι να μεγαλώνεις το παιδάκι σου όπως μεγάλωσες η ίδια. Δεν έχει σημασία ποια μεριά είναι η πιο συντηρητική, η πιο ανοιχτή, η πιο πιεστική ή η πιο ανεκτική. Και οι δυο πλευρές θα πιέζουν το ζευγάρι και μετά ο ένας τον άλλον, σε μια φάση που η πίεση είναι το μόνο που δεν χρειάζεται. Όλοι έχουν λόγο για θέματα αστεία. Πώς διπλώνεις τα ρούχα του μωρού ή πώς τα πλένεις και πώς τα σιδερώνεις, πόσο ζεστό είναι το μπιμπερό, πόσο χόρτασε ή δεν χόρτασε, πόσο πρέπει να κοιμηθεί, πόσο νωρίς είναι για να καθίσει ή πόσο αργά για να μιλήσει. Η μαμά του τον έβαζε να κοιμάται μπρούμυτα, η δικιά σου σε έβαζε στο πλάι κι εσύ το βάζεις ανάσκελα. Μπορεί να είναι και το αντίθετο, αλλά ποιος δίνει σημασία. Η μαμά του του έδωσε φρουτόκρεμα στον τέταρτο μήνα, η δικιά σου σου έδωσε κρέμα βανίλια στον πέμπτο και ο γιατρός σου σου είπε να δίνεις στο μωρό σου μόνο γάλα μέχρι τον έκτο. Στη χειρότερη, θα σου κάνουν προσβλητικές παρατηρήσεις. Αν είναι ευγενείς, θα προτιμήσουν τις διακριτικές που τσούζουν ύπουλα. Στην καλύτερη, θα πιπιλίζουν το κεφάλι του καλού σου. Κι αυτός το δικό σου. Κι εσύ θα προσεύχεσαι να μετακομίσουν τα πεθερικά σου στην επαρχία για τα επόμενα τριάντα χρόνια. Αλλά δεν θα μπορείς να τους το πεις. Και θα κρατιέσαι να μην το πεις και στον αγαπημένο σου, αλλά θα το δείχνεις. Θα ξινίζεις τα μούτρα σου όταν σου μεταφέρει ότι «η μάνα μου πάντως είπε ότι….» και θα του πλασάρεις κατευθείαν το τηλέφωνο μόλις βλέπεις στο καντράν ότι τον καλούν. Και θα καταλήγετε εύκολα στη λύση του τσακωμού…

Σήκω εσύ τώρα, είναι η σειρά σου

Οι γονείς πρέπει να τα μοιράζονται όλα. Ευθύνες, κούραση, λύπη και χαρά. Αλλά, κακά τα ψέματα, το μωρό είναι κάτι σαν «αξεσουάρ» του σπιτιού και όσο μοιραζόσασταν ως τώρα τις καθημερινές δουλειές θα μοιράζεστε κι αυτό. Αν έχεις άντρα που έπλενε τα μισά πιάτα, σκούπιζε το μισό σπίτι, άπλωνε τα μισά ρούχα και μαγείρευε τη μισή εβδομάδα, τότε έχεις μια ελπίδα. Αν δεν είσαι από αυτές, μη στεναχωριέσαι· εγώ και όσες ξέρω είμαστε σαν κι εσένα. Ισότητα, ξε-ισότητα, ο καταμερισμός είναι δεδομένος. Ο άντρας δουλεύει και η γυναίκα φροντίζει το σπίτι, έλεγαν οι παλιοί. Τώρα το γεγονός ότι με την κοιλιά τούρλα δούλευες κι εσύ ή ότι πριν ξεκολλήσεις το βρέφος από το στήθος σου σε περιμένει πάλι μια ντάνα χαρτιά στο γραφείο είναι κάτι που δεν φαίνεται να αφορά και πολλούς. Αλλά δεν είναι μόνο θέμα δουλειάς. Ο άντρας όταν κλαίει το μωρό πιστεύει ότι μπορεί να λουφάρει, ενώ εσύ πιστεύεις ότι πρέπει να σηκωθείς. Φταίμε κι εμείς γι’ αυτό, αλλά τρέχα γύρευε τώρα πού ακριβώς κάναμε το λάθος. Γιατί αυτός δεν σηκώνεται ακριβώς επειδή ξέρει ότι θα το κάνεις εσύ. Κι εσύ σηκώνεσαι ακριβώς επειδή ξέρεις ότι αυτός είναι ικανός και να μη σηκωθεί. Προσπαθείς λοιπόν να τα μοιράσεις με πρόγραμμα. Όπως όταν ήμασταν στο σχολείο που λέγαμε πρώτη ώρα ανάγνωση, δεύτερη αριθμητική, έτσι κι εσύ αποφασίζεις ότι «πρώτο ξύπνημα δικό μου, δεύτερο δικό σου, μπάνιο και οι δυο και άλλαγμα εναλλάξ». Και πέφτει η νύχτα η βαριά και από την κούραση ούτε που θυμάσαι ποια είσαι και σε ποιανού σειρά βρίσκεστε. Και κάτω από τα παπλώματα γίνεται μάχη. Όχι εκείνη η γλυκιά που γινόταν παλιά, μια άλλη, καινούργια, η μάχη του «σήκω εσύ!». Και μάλλον επειδή επιχείρησες να εφαρμόσεις πρόγραμμα σχολείου, μετατρέπεστε και οι δύο σε παιδιά δημοτικού. Κι έτσι αρχίζουν τα ηλίθια νυσταγμένα επιχειρήματα «μα εγώ εχθές σηκώθηκα άλλες τρεις φορές γιατί του έφυγε η πιπίλα» και «εσύ δεν ήρθες στον παιδίατρο προχθές, άρα μου το χρωστάς». Για γέλια είναι η κατάσταση, αλλά κανείς δεν γελάει. Απλώς εσύ τσατίζεσαι, νιώθεις αδικημένη, αυτός τσατίζεται, νιώθει αδικημένος και αντί για γέλια είσαι έτοιμη να βάλεις τα κλάματα. Και να ο επόμενος τσακωμός…

 
www.childit.gr
http://kids.in.gr/mom/psychology/article/?aid=5480536

Είναι σπουδαίο να είσαι μπαμπάς

Τι αισθάνεται, τι καταλαβαίνει και τι αποκομίζει το παιδί από τη στενή επαφή του με τον μπαμπά, καθώς μεγαλώνει; Η συμβολή του μπαμπά στην διαπαιδαγώγηση του παιδιού επηρεάζει την αυτοπεποίθηση, την κοινωνικότητα και τον συναισθηματικό του κόσμο. Καθώς το παιδί μεγαλώνει, η σχέση του με τον μπαμπά διαμορφώνει την αυτοεικόνα και τη σεξουαλική του ταυτότητα.

Από νεογέννητο ως 3 ετών
- Η περιποίηση και η φροντίδα που λαμβάνει το μωρό από τον μπαμπά, το τάισμα, το μπανάκι, αλλά και το παιχνίδι που θα κάνουν, έχουν πολύ θετική επίδραση στο βρέφος το οποίο αρχίζει και αντιλαμβάνεται το ρόλο που διαδραματίζει στη ζωή του και κάποιος άλλος εκτός από την μαμά. Αυτό του δίνει σιγουριά και βάζει τις βάσεις για την αυριανή αυτοπεποίθηση του παιδιού.
- Η επαφή του βρέφους με τον πατέρα τροφοδοτεί το πρώτο με στοιχεία που, μέσω της διαδικασίας της μίμησης, θα λάβει, θα επεξεργαστεί, θα εμπεδώσει και θα επαναλάβει.
- Το βρέφος καλλιεργεί τα συναισθήματά του και ωριμάζει συναισθηματικά μέσα από την επαφή με τον μπαμπά. Η διαφορετική επαφή που θα έχει με τον πατέρα, σε σχέση με την μητέρα, θα το τροφοδοτήσει με διαφορετικά ψυχικά ερεθίσματα, συντελώντας στην ωρίμανσή του.
- Η συνεργασία των δυο γονέων για την φροντίδα και το μεγάλωμα του μωρού είναι κάτι που το παιδί μπορεί να μην αντιλαμβάνεται σε πρώτο επίπεδο, όμως το μήνυμα της καλής σχέσης, της σχέσης υποστήριξης, κατανόησης και αγάπης που συνδέει τους δυο γονείς, σίγουρα γίνεται αντιληπτό από το βρέφος, προσφέροντάς του μόνο οφέλη.
- Το μωρό αναπτύσσει μεγαλώνοντας έναν κώδικα επικοινωνίας με τη μαμά του η οποία καταλαβαίνει τις λεξούλες που λέει και ικανοποιεί άμεσα τις επιθυμίες του. Η επαφή του μωρού με τον πατέρα που δεν είναι το ίδιο εξοικειωμένος με τη «γλώσσα» του, αναγκάζει το μωρό να εξελιχθεί και να βρει τρόπους επικοινωνίας προκειμένου να γίνει κατανοητό. Γι αυτό οι ειδικοί συνιστούν οι μαμάδες να αφήνουν τα μωρά μόνα με τον μπαμπά τους.

Νηπιακή ηλικία 3-6
- Το παιδί αυτής της ηλικίας έχει πια καταλάβει καλά ότι εκτός από την μαμά, υπάρχει και ο μπαμπάς στην καθημερινότητά του. Η επαφή των δυο γίνεται πιο ουσιαστική και πιο άμεση, άρα και τα οφέλη πιο αισθητά, πιο σημαντικά.
- Το παιδί αρχίζει και διαμορφώνει τη σεξουαλική του ταυτότητα, άρα η επαφή με τον πατέρα θα το βοηθήσει να συνειδητοποιήσει τον εαυτό του και το φύλο του (μέσω της ταύτισης, αν είναι αγόρι, με την κατανόηση της διαφορετικότητας, αν είναι κορίτσι).
- Ο πατέρας θα ασχοληθεί με το παιχνίδι, την κίνηση, την άσκηση του παιδιού βοηθώντας το να κατακτήσει και να εξελίξει τις κινητικές του δεξιότητες. 

www.babyspace.gr

Ανδρική Υπογονιμότητα

Δρ. Μάινας Λ. Ιωάννης
Ουρολόγος - Ανδρολόγος

Tα περισσότερα ζευγάρια αρχικά καταφεύγουν στον γυναικολόγο για να δούν τι προβλήματα υπογονιμότητας μπορεί η γυναίκα να αντιμετωπίζει. Όμως το αναπαραγωγικό σύστημα της γυναίκας είναι πολύ πιο περίπλοκο από αυτό του άνδρα. Τυχαίνει λοιπόν πολλές φορές, μετά απο εξαντλητική έρευνα στον οργανισμό της γυναίκας, τελικά να γίνεται διάγνωση προβλήματος υπογονιμότητας στον άνδρα.

Τα ποσοστά της υπογονιμότητας στον άνδρα έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια. Αυτό συμβαίνει διότι στις βασικές οργανικές αιτίες έχουν προστεθεί και εξωγενείς παράγοντες λόγω αλλαγής του τρόπου διαβίωσης και των συνθηκών του περιβάλλοντος.

Είναι λοιπόν σημαντικό όταν το ζευγάρι ερευνά τους λόγους της υπογονιμότητάς του, να ελέγξει έγκαιρα την περίπτωση της ανδρικής υπογονιμότητας.

Ποια είναι τα αίτια ανδρικής υπογονιμότητας ή και στειρότητας?

• Κληρονομικότητα – Συγγενείς ανωμαλίες
• Πρώιμη ή καθυστερημένη ήβη
• Παθήσεις των όρχεων
• Σοβαρές πρόσφατες λοιμώξεις με υπερπυρεξία (υψηλό πυρετό),
• Συστηματικές Νόσους όπως Σακχαρώδη διαβήτη και νευρογενείς νόσοι.
• Παθήσεις Ενδοκρινών αδένων
• Ύπαρξη Κιρσοκήλης. Η κιρσοκήλη είναι η δημιουργία κιρσών (δηλαδή διογκωμένων φλεβών όπου υπάρχει στάση του αίματος), στις φλέβες που υπάρχουν στο κορδόνι απο το οποίο κρέμεται ο όρχις μέσα στο όσχεο. Η κιρσοκήλη επηρεάζει σε ορισμένους άνδρες την γονιμότητα του σπέρματος. Αντιμετωπίζεται χειρουργικά. Η εγχείρηση είναι πολύ απλή και τα αποτελέσματα εξαιρετικά.
• Πιθανώς προηγηθήσες χειρουργικές επεμβάσεις στη κάτω κοιλία και τους όρχεις
• Φαρμακευτικές ουσίες
• Κάπνισμα
• Αλκοόλ
• Ναρκωτικά
• Έκθεση σε ακτινοβολία- τοξικές ουσίες, όπως φυτοφάρμακα, εντομοκτόνα, βαρέα μέταλλα όπως κάδμιο και σελήνιο
• Έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες
• Ακτινοθεραπεία και Χημειοθεραπεία
• Τα λιπαντικά του κόλπου και το σάλιο μπορεί να προκαλέσουν καταστροφή των σπερματοζωαρίων.

Πως γίνεται η διάγνωση της υπογονιμότητας στον άνδρα?

Η διάγνωση της υπογονιμότητας στον άνδρα γίνεται σχετικά εύκολα και ανώδυνα. Αρχικά γίνεται ενας ολοκληρωμένος έλεγχος με α) τη κλινική εξέταση, β) την γενική ανασκόπηση της υγείας του άνδρα, γ) με εργαστηριακούς ελέγχους που περιλαμβάνει σπερμοδιάγραμμα και ορμονικό έλεγχο, δ) με απεικονιστικές εξετάσεις όπως υπερηχογράφημα, ε) και τέλος, σε περίπτωση που κρίνεται απαραίτητο, έλεγχος αζωοσπερμίας (ασπερμίας) που γίνεται με βιοψία όρχεων.

Υπάρχουν θεραπείες που βοηθούν τον άνδρα κατά της υπογονιμότητας?

Βεβαίως υπάρχουν θεραπείες αναλόγως τη διάγνωση. Οι θεραπείες γίνονταιάλλοτε ακολουθώντας καποια φαρμακευτική αγωγή ή και χειρουργικά. Η πλέον συνήθης χειρουργική αντιμετώπιση είναι επί υπάρξεως κιρσοκήλης με πολύ επιτυχή αποτελέσματα.

Τι πρέπει να προσέχει ενας άνδρας για να αυξήσει την αναπαραγωγική του ικανότητα?

Τα σημαντικότερα πράγματα που ένας άνδρας πρέπει να κάνει είναι υγιεινή ζωή χωρίς καταχρήσεις σε κάπνισμα και αλκοόλ, υγιεινή και ισσοροπημένη διατροφή, βελτίωση της φυσικής του κατάστασης αποφεύγοντας τις υπερβολές ιδιαίτερα σε ασκήσεις με βάρη, και σαφώς να αποφεύγει το άγχος και το στρες.

Ποιες τροφές ευνοούν την ανδρική γονιμότητα?

Την ανδρική γονιμότητα την ευνοεί η μεσογειακή διατροφή. Δηλαδή στο διαιτολόγιο του άνδρα θα πρέπει να υπάχρουν οι παρακάτω τροφές: τα ψάρια, τα φρούτα και τα λαχανικά, το ελαιόλαδο, το μέλι, οι ξηροί καρποί, και ο βασιλικός πολτός.

www.babyonline.gr