Η ανάπτυξη τον 11ο μήνα

Συνεργάστηκε ο Αναπτυξιακός Εργοθεραπευτής
Στέλιος Μαντούδης

Ο 11ος μήνας της ζωής του μωρού είναι καθοριστικός: κάνει τα πρώτα του, δειλά βηματάκια, πετυχαίνει ήχους, μιμείται, ζητάει, διεκδικεί και χαίρεται να παίζει σε χώρους με άλλα παιδάκια. Η αντιληπτική του ικανότητα βρίσκεται σε διαρκή εξέλιξη και πλέον μπορεί να καταλάβει πολλά περισσότερα από εκείνα που είναι σε θέση να εκφράσει.

Κινητικότητα
-Κάνει τα πρώτα βήματα οδηγούμενο
-Σηκώνεται όρθιο μόνο του
-Στέκεται χωρίς να κρατιέται
-Προσπαθεί να σκαρφαλώσει
-Μπορεί να κλωτσάει και να έρπει

 Χέρια και αυτοβοήθεια
-Πετάει τα παιχνίδια και τα βλέπει να πέφτουν
-Πίνει από ποτηράκι με άνεση
-Δείχνει και σκουντάει με τον δείκτη του
-Φτιάχνει πύργους με τουβλάκια και τους γκρεμίζει

 Γλώσσα και κοινωνικότητα
-Παραγάγει την πρώτη φωνούμενη λέξη
-Κινεί τη γλώσσα του για να αλλάξει τον ήχο
-Μιμείται ήχους, τον βήχα, τα παιχνίδια με τη γλώσσα

 Αντίληψη
-Κατανοεί πολύ περισσότερα από όσα μπορεί να εκφράσει
-Δίνει κάτι που θα του ζητηθεί π.χ. ένα παιχνίδι
-Ηρεμεί όταν ακούει πως η μαμά του έρχεται
-Εάν κάτι κινείται σε κοντινή απόσταση από αυτό, το παρακολουθεί με το βλέμμα
-Μαθαίνει να χρησιμοποιεί το κουτάλι και να τρώει μόνο του

 Τι του αρέσει
-Να κοιτάζεται στον καθρέφτη
-Να πετάει τη μπάλα
-Να παίζει με άλλα παιδάκια με παιχνίδια δικής του επιλογής
-Να το αφήνουμε να εξασκείτε στο περπάτημα σε ένα ευρύχωρο και ασφαλές μέρος
-Να χορεύει όταν ακούει μουσική

Τι πρέπει να γνωρίζουμε
Τα πρώτα του δόντια κάνουν την εμφάνισή τους, το ίδιο και οι πρώτες στέρεες τροφές. Ας δούμε λοιπόν πώς φτιάχνομε σούπα για το μωρό και πότε πρέπει να γίνει η πρώτη επίσκεψη στον παιδοδοντίατρο. Οι φίλοι χωρίς παιδιά μπορεί να κρίνουν υπερβολικές τις αντιδράσεις και τη συμπεριφορά μαες μας ως γονείς, στην πραγματικότητα όμως σε αυτή τη φάση της ζωής τους τα παιδιά χρειάζονται όλη μας την προσοχή και την φροντίδα. Τώρα που το παιδί μας πλησιάζει τα πρώτα του γενέθλια, μπορούμε, πολύ πιο εύκολα από την προηγούμενη περίοδο, να οργανώσουμε τις πρώτες μας διακοπές με το μωρό. Προτού ξεκινήσουμε, βεβαιωνόμαστε ότι το φαρμακείο των διακοπών είναι πλήρες. Επίσης πρέπει να γνωρίζουμε ποιά είναι τα εμβόλια και οι πιθανές παρενέργειές τους για να ξέρουμε τι να περιμένουμε φεύγοντας από το ιατρείο του παιδιάτρου. Μαζί του θα συζητήσουμε όλες τις απορίες που έχουμε σχετικά με τις ασθένειες και τα ατυχήματα αυτής της περιόδου που δυστυχώς, όσο προσεκτικοί και αν είμαστε, πάντα μπορούν να συμβούν.

www.babyspace.gr

Οδηγός για το check-up των 18 μηνών

Όπως σε κάθε ηλικία, έτσι και σε αυτή των 18 μηνών, οι επισκέψεις στον παιδίατρο περιλαμβάνουν συγκεκριμένες εξετάσεις. Ας δούμε ποιές είναι αυτές και τι άλλο μπορούμε να ρωτήσουμε τον παιδίατρο για την ανάπτυξη, την φροντίδα και την υγεία του παιδιού μας.

18 μηνών  -  η λίστα της μαμάς και του μπαμπά για τον παιδίατρο
Τι περιλαμβάνει ο έλεγχος του παιδιάτρου
1. Ο γιατρός θα ελέγξει τον ρυθμό ανάπτυξης του παιδιού μετρώντας το βάρος και το ύψος του.
2. Θα κάνει το εμβόλιο που προβλέπεται για την συγκεκριμένη φάση της ζωής του.
3. Θα ελέγξει τυχόν προβλήματα της υγείας του παιδιού, όπως λοιμώξεις αυτιών, κρυολογήματα ή γρίπη, τα οποία είναι κοινά στην μικρή ηλικία. 
4. Θα ελέγξει την όραση του παιδιού και την καλή λειτουργία των ματιών του.
5. Θα εξετάσει την ακοή του παιδιού.
6. Θα λύσει οποιαδήποτε απορία μας σχετικά με την φροντίδα και την ανάπτυξη του παιδιού.

Ερωτήσεις προς τον παιδίατρο
1. Πόσες ώρες πρέπει να κοιμάται το παιδί;Τι πρέπει να γνωρίζετε: Ο βραδινός ύπνος των παιδιών αυτής της ηλικίας είναι περίπου 11 ώρες ενώ υπάρχει και η περίπτωση να πάρουν και έναν υπνάκο το μεσημεράκι, για περίπου 2 ώρες. Ο ύπνος σε αυτή την ηλικία μπορεί να μετραπεί σε ενδοοικογενειακό εμφύλιο! Τα περισσότερα παιδιά προτιμούν να παίζουν και να κινούνται παρά να κοιμούνται, ενώ ενδέχεται να αισθάνονται μοναξιά να να φοβούνται το σκοτάδι.

2. Τρέφεται σωστά το παιδί μου;
Τι πρέπει να γνωρίζετε: Η διατροφή του παιδιού σε όλες τις ηλικιακές του φάσεις πρέπει να είναι ισορροπημένη. Τα περισσότερα παιδιά των 18 μηνών δυσανασχετούν στο καρεκλάκι του φαγητού. Ο γιατρός μπορεί να προτείνει κάποια υγιεινά σνακ ή ακόμα και διάφορα τεχνάσματα για να το κρατήσουμε απασχολημένο στο καρεκλάκι του φαγητού.

3. Πώς να καταλάβω ότι το παιδί είναι έτοιμο για τη μετάβαση από την πάνα στην τουαλέτα;Τι πρέπει να γνωρίζετε: Τα περισσότερα παιδιά σε αυτή την ηλικία (18-24 μηνών) αναπτύσσουν τις σωματικές και γνωστικές δεξιότητες που είναι απαραίτητες για την εκπαίδευση της τουαλέτας. Π.χ. μπορούν να τραβάνε το παντελόνι ή την φούστα τους πάνω και κάτω με ευκολία κλπ. Ο γιατρός θα σας υποδείξει τρόπους να δείτε τον βαθμό ωρίμανσης του παιδιού και tips για ομαλή, γρήγορη μετάβαση από την πάνα στην τουαλέτα.

4. Πότε θα περπατήσει το παιδί μου;Τι πρέπει να γνωρίζετε: Μέχρι την ηλικία των 18 μηνών το παιδί πρέπει να έχει κάνει τις πρώτες του επιτυχημένες απόπειρες να περπατήσει. Στην περίπτωση που το παιδί περπατάει στη μια πλευρά ή παρατηρήσουμε οποιαδήποτε απόκλιση από το φυσιολογικό στην κινητική του ανάπτυξη, πρέπει να το αναφέρουμε στον γιατρό.

5. Αναπτύσσεται σωστά ο λόγος του παιδιού;Τι πρέπει να γνωρίζετε: Σε αυτή τη φάση, το λεξιλόγιο του παιδιού περιλαμβάνει το λιγότερο 6 λέξεις. Οι προτάσεις που είναι σε θέση να διαμορφώσει δεν ξεπερνούν τις δυο μόλις λέξεις. Ο παιδίατρός μας μπορεί να μας δώσει συμβουλές για το πώς να ενθαρρύνουμε τη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού.

6. Αναπτύσσεται σωστά η αντίληψη του παιδιού;
Τι πρέπει να γνωρίζετε: Τα παιδιά αυτής της ηλικίας είναι συνήθως αρκετά ώριμα ώστε να μπορούν να κατανοήσουν και να ακολουθήσουν απλές οδηγίες, π.χ. Φέρε μου την πάνα, πιάσε την κούκλα. Αν το παιδί δείχνει να μην ανταποκρίνεται στις οδηγίες μας, πρέπει να το αναφέρουμε στο γιατρό.

7. Η σχέση του παιδιού με τα παιχνίδια είναι δηλωτική της ανάπτυξής του;Τι πρέπει να γνωρίζετε: Οι δραστηριότητες του παιδιού και οι προτιμήσεις του στο παιχνίδι ενέχουν στοιχεία που μπορούν να μας κατευθύνουν σε σχέση με τους ρυθμούς ανάπτυξης του παιδιού μας. Ο παιδίατρος μπορεί να μας δώσει περισσότερες σχετικές πληροφορίες.

8. Εξελλίσσεται σωστά η οδοντοφυία του παιδιού μου;
Τι πρέπει να γνωρίζετε: Η εμφάνιση των δοντιών στο παιδικό στοματάκι ακολουθεί συγκεκριμένη πορεία. Ο παιδίατρος θα μας ενημερώσει σχετικά, θα διαπιστώσει τυχόν παρεκκλίσεις και θα μας δώσει οδηγίες για την φροντίδα της στοματικής υγιεινής του παιδιού μας.

www.babyspace.gr

To φάρμακο της αγκαλιάς και επαφής για τα βρέφη

Αν το σκεφτείτε, πρέπει να είναι τρομακτική η εμπειρία για ένα νεογνό που μέχρι πριν λίγες στιγμές ήταν στη ζεστή λίμνη της μήτρας και ξαφνικά βρίσκεται έκθετο στον κρύο αέρα. Από την ασφάλεια της εμβρυικής στάσης, τώρα δεν ξέρει πώς να χειριστεί τα χεριά και τα πόδια του, νιώθει άβολα με τις άπειρες δυνατότητες που ανοίγονται για το σώμα του. Είναι η σωματική επαφή με τη μητέρα - και τον πατερά - που δίνει στο μικρό αυτό άνθρωπο μια γεύση από την παλιά αίσθηση, της σιγουριάς, της ζεστασιάς και της ασφάλειας στην κοιλία της μάμας. Αυτό το άγγιγμα σώμα με σώμα θα είναι το κυριότερο μέσο για το συναισθηματικό δέσιμο με τους γονείς του αλλά και το πρώτο του σχολειό, στο όποιο θα μάθει διαφορετικούς τρόπους αφής, μυρωδιές και απλές αντιδράσεις σε ερεθίσματα.

Οι επιστημονικές ενδείξεις για το φάρμακο της σωματικής επαφής στην κρίσιμη βρεφική περίοδο αυξάνονται ολοένα : Αν το μωρό τοποθετηθεί στο στήθος της μάνας τις πρώτες 1-2 ώρες μετά τη γέννηση, - σε αντίθεση με τις αναχρονιστικές πρακτικές απομάκρυνσης του βρέφους που επιβιώνουν ακόμα σε διάφορα μαιευτήρια της χωράς μας - , η επίδραση στη σχέση μάνας-παιδιού φαίνεται να είναι μακροπρόθεσμα ευεργετική. Μωρά που δεν αφήνονται να κλαίνε απαρηγόρητα αλλά απολαμβάνουν συχνά αγκαλιά, χάδι και απάντηση στο κλάμα τους αναπτύσσονται καλύτερα ψυχοκινητικά και έχουν λιγότερα προβλήματα συμπεριφοράς η συναισθηματικά αργότερα. Το βρέφος στους πρώτους έξι μήνες της ζωής πιστεύεται ότι δεν έχει την ικανότητα να μανιπιουλαρει τους γονείς του. Μη φοβάστε ότι θα το κακομάθετε. Είναι άλλη κατάσταση το βρέφος μερικών εβδομάδων που κλαίει και πρέπει να παρηγορηθεί άμεσα και άλλη το δυο χρονών νήπιο που γκρινιάζει για να το βγάλετε βόλτα. Στην πρώτη ηλικία, καθήκον του γονέα είναι να κάνει εμφανή την παρουσία του με αγκαλιά και επαφή, στη δεύτερη, καθήκον του είναι να θύσει όρια και να διδάξει βασική πειθαρχία στο νήπιο.

Κάποιοι θεωρούν ότι τα μωρά πρέπει να μπαίνουν σε πρόγραμμα ρουτίνας και πειθαρχία από την αρχή - τάισμα και ύπνο με το ρόλοι. Οι αντιλήψεις αυτές είναι πλέον επιστημονικά ξεπερασμένες και οδυνηρές για τον ψυχισμό του βρέφους. Αντιλήψεις να αφήνεται να σπαράζει στο κλάμα μέσα στο κρεβάτι του, οι σύγχρονη παιδοψυχολογία αναγνωρίζει τη σημασία που έχει για την ομαλή ψυχοκινητική ωρίμανση του βρέφους η άμεση και αδιαπραγμάτευτη απόκριση των γονέων στις ανάγκες του. Δώστε όσες αγκαλιές χρειάζεται, τουλάχιστον για τους πρώτους έξι μήνες της ζωής του.

Μια παλιά πατροπαράδοτη πρακτική, το φάσκιωμα, φαίνεται να κερδίζει και παλιά έδαφος στις μέρες μας και υποστηρίζεται από σύγχρονες έρευνες. Το μωρό τυλίγεται σφιχτά με την κουβερτούλα του, χεράκια και ποδαράκια ηρεμούν, όλα γίνονται πιο ήσυχα και ζεστά. Τα μωρά πιθανόν αισθάνονται τον ασφαλή περιορισμό της μήτρας και απαλλάσσονται από την ενόχληση των ακούσιων κινήσεων και της ξαφνικής ελευθερίας που έχουν τα χεριά και τα πόδια τους, την οποία δυσκολεύονται να διαχειριστούν. Το σκεπτικό της πρακτικής αυτής φαίνεται καταρχήν σωστό και από τη δική μου εμπειρία είναι κάτι που μπορεί να βοηθήσει ακόμα και το βρέφος με κολικούς. Βεβαία χρειάζεται κι εδώ μετρό και σύνεση: το φάσκιωμα δε θα φέρει αποτέλεσμα σε ένα μωρό που πεινάσει και κλαίει, αλλά μάλλον θα διατηρήσει ήσυχο αυτό που είναι ήδη ηρεμούν. Επίσης, δε μπορεί να μένει το μωρό φασκιωμένο όλη τη μέρα, διαφορετικά θα μείνει χωρίς ερεθίσματα και θα μείνει πίσω στην ψυχοκινητική του εξέλιξη.

Μια άλλη πρακτική που γίνεται ολοένα και πιο δημοφιλής στη Δυτική Ευρώπη είναι ο υφασμάτινος μαρσιππος (sling) και είναι από αιώνες διαδεδομένη σε μη Δυτικούς πολιτισμούς (Αφρική, Ασία, Αμαζόνιο). Στο εμπόριο μπορεί να βρει κάνεις διαφορετικούς τύπους sling για όλες τις ανάγκες και χρήσεις, μερικά πραγματικά υπέροχα. Αν χρησιμοποιηθούν σωστά, προσφέρουν ζεστασιά και σωματική επαφή στο μωρό, δυνατότητα να θηλάζει όταν θέλει και να βλέπει τον κόσμο από ψηλά εισπράττοντας ερεθίσματα από το περιβάλλον γύρω του. Για το γονέα είναι ένας πιο εύκολος τρόπος μεταφοράς, σε σύγκριση με το παραδοσιακό καρότσι και του λύνει τα χεριά, επιτρέποντας να ασχολείται απερίσκεπτα με δουλείες του σπιτιού, να γράφει η να εργάζεται. Μπορεί ακόμα να βοηθήσει πολύ στην επαφή και το συναισθηματικό δέσιμο με τον πατερά, ενώ κάνει πιο πραγματοποιήσιμες τις βόλτες εκτός σπιτιού, από τους πρώτους μήνες της ζωής. Πολλές έγκυες γυναίκες θα βεβαιώσουν ότι, όταν το μωρό είναι ακόμα στην κοιλία, σταματά να κλωτσήσει και φαίνεται ηρεμούν όταν η έγκυος κινείται και περιπατάει, ενώ ζωηρεύει όταν αυτή ξαπλώσει. Η γλυκιά κίνηση μέσα στη ζεστή αγκαλιά της μήτρας φαίνεται πως νανουρίζει το έμβρυο. Όταν βγει στον κόσμο, αποζητά φυσικά ότι το παρηγορούσε πριν: ηρεμεί στην αγκαλιά μας, όταν νιώθει το σώμα μας, όταν κουνιέται ελαφρά. Αντίθετα, τρομοκρατείται και κλαίει μέσα σε ένα σκοτεινό σιωπηλό δωμάτιο, πάνω σε ένα σκληρό στρώμα. Ο μαρσιππος μπορεί να προσφέρει αυτήν τη φυσική συνεχεία. Μελέτες δείχνουν ότι τα μωρά που κουβαλιούνται σε μαρσιππο από τους γονείς τους είναι περισσότερο χρόνο σε ήρεμη εγρήγορση και κλαίνε λιγότερο. Η ήρεμη εγρήγορση είναι η πιο επιθυμητή ψυχική κατάσταση του νεογνού, καθώς σε αυτήν απορροφά τον κόσμο με μάτια διάπλατα ανοιχτό και μαθαίνει πιο γρήγορα. Σε διαρκή σωματική επαφή, το βρέφος απαλύνει τις εσωτερικές του ενοχλήσεις, περιορίζει τις άσκοπες κινήσεις χεριών και ποδιών και ανοίγει τις πόρτες στον έξω κόσμο. Ίσως δε να γίνεται και εξυπνοτερο.Ειμαι σίγουρος ότι θα ήταν καλό να χρησιμοποιούσαν περισσότερο αυτές τις ευκολίες οι Έλληνες γονείς.

Είναι πιο υγιεινό να βγαίνουν στον έξω κόσμο γονείς και βρέφη από το να κλείνονται για μήνες μέσα σε τέσσερις τοίχους, όπως συμβαίνει ακόμα στην Ελλάδα. Τα μωρά είναι ευτυχία που μοιράζεται κάνεις με ολοένα τον κόσμο και οι λοιμώξεις έρχονται από την πολλή κλεισούρα και απομόνωση, όχι από τον καθαρό εξωτερικό αέρα και την δύναμη ανανέωσης που προσφέρει η βόλτα..

Το ρεπερτόριο της αφής είναι απεριόριστο. Διαλέξτε την κατάλληλη στιγμή, όταν το μωρό είναι χάλαρο, ηρεμούν, αμέσως πριν ή μεταφοράς τον ύπνο, μεταφοράς το μπάνιο ή σε οποιαδήποτε κατάσταση ήρεμης εγρήγορσης. Απαλό χάδι, κυκλικές ή γραμμικές κινήσεις, ανεπαίσθητα αγγίγματα, η ανάσα σας στο λαμιακό του, φυσήματα, ευγενικά φιλία, παιχνίδι με τα μαλλάκια του. Βαλτέ μια ήσυχη μουσική στο υπόβαθρο. Όλα αυτά με το ‘αυτί’ της ψυχής σας στημένο στις απαντήσεις του, στις αντιδράσεις του, για να βρείτε τι του αρέσει, τι το κουράζει την κάθε στιγμή. Συνήθη αγαπημένα σημεία για παιχνίδι στο σωματάκι του είναι ο λαιμός, το σημείο ανάμεσα στα μάτια, οι κρόταφοι, η κοιλίτσα. Πιο ευαίσθητα σημεία η περιοχή γύρω από το στόμα, τα χεριά, η γεννητική περιοχή και οι πατούσες, στα οποία τα υπερβολικά ερεθίσματα μάλλον πρέπει να αποφεύγονται.

Δυστυχώς πολλά μωρά, ακόμα και στις μέρες μας, ξεκινούν τη ζωής σε ένα κλίμα συναισθηματικής παραμέλησης και αισθητηριακής αποστέρησης, στο όνομα παλιών και ξεπερασμένων αντιλήψεων για άκαμπτη ρουτίνας και σκληραγώγηση. Από τη γέννηση ακόμα, απομακρύνονται από τη μανά και περιορίζονται στο κρεβατάκι ενός ψυχρού θαλάμου. Στο σπιτιού δίνεται έμφαση στην ικανοποίηση των σωματικών τους αναγκών (τάισμα, αλλαγή πάνας) και απομονώνονται από ήμερων ακόμα στο παιδικό τους δωμάτιο. Βιώνουν την σύγκρουση ανάμεσα στο ζεστό περιβάλλον της μήτρας και το ψυχρού τάισμα με το ρόλοι, το κλάμα χωρίς άμεση απόκριση που ακόλουθη. Τα χείλια τους βρίσκουν παρηγοριά στη βλαβερή λύση της πιπιλάς. Αφήνονται στο κρεβατάκι τους χωρίς ερεθίσματα. Ακόμα και εκτός σπιτιού, μετακινούνται στο ωραίο μοναχικό καβούκι του καροτσιού τους. Όλα αυτά για να μην 'κακομαθαίνουν' τα ιδία σε πολλή αγκαλιά και για να μη χρειαστούν να αλλάξουν τρόπος ζωής οι γονείς τους. Αποστερημένα μωρά που θα οδηγηθούν με μαθηματική ακρίβεια σε χίλια δυο προβλήματα συναισθηματικά και συμπεριφοράς στο απώτερο μέλλον.

Στέλιος Παπαβέντσης
Παιδίατρος MRCPCH DCH IBCLC
www.pediatros-thes.gr

 

www.childit.gr

Υπάρχουν κάποιες μαμάδες που σε κάνουν να θέλεις να κρυφτείς .....

..... σε ένα λαγούμι και να μείνεις εκεί για πάντα.

 

Της Ελένης Παπαϊωάννου

Καμιά μας δεν φέρνει ένα παιδί στον κόσμο με στόχο να το μισο-προστατέψει, να το περίπου-μεγαλώσει, να το ας-πούμε-καθοδηγήσει. Όλες ανεξαιρέτως θέλουμε να γίνουμε οι καλύτερες μαμάδες του κόσμου, να βάλουμε όλες μας τις δυνάμεις, να αφιερώσουμε όλο μας το είναι για να κάνουμε τα πάντα σωστά. Διαβάζουμε βιβλία, παρακολουθούμε dvd, πηγαίνουμε σε σεμινάρια, μαθαίνουμε από τα λάθη των μαμάδων μας, ρωτάμε, ψάχνουμε. Και μετά, η πραγματικότητα σε χτυπάει στο κεφάλι μέχρι να πεις «επισκληρίδιος». Οι ατέλειωτες πάνες, η εξάντληση, η πιπίλα που δεν κατάφερες να αποτάξεις, η δουλειά που δεν μπορείς να αφήσεις για να αφοσιωθείς όσο θέλεις στο μωρό σου, τα γαριδάκια και η «Μαρία η άσχημη» που ορκιζόσουν ότι δεν θα καταπιεί ποτέ το μυαλό του δικού σου παιδιού, τα λάθη που έτσι κι αλλιώς θα κάνεις, αφού ο νόμος της φύσης δεν υπάρχει περίπτωση να σε εξαιρέσει. Κι εκεί που είσαι έτοιμη να αποδεχτείς ότι πάνω απ’ όλα είσαι άνθρωπος, τα λάθη σου θα τα κάνεις, αρκεί να αγαπάς πολύ το παιδί σου, έρχονται «αυτές». Σαν τις συζύγους του Στέπφορντ, οι τέλειες μαμάδες ρομπότ που υπάρχουν μόνο και μόνο για να σου θυμίζουν ότι εσύ δεν είσαι σαν εκείνες. Δεν είσαι τέλεια.

Ζουν ανάμεσά μας

Τις βλέπω παντού, στο σούπερ μάρκετ, με ένα μωρό στο μάρσιπο κι ένα –πλήρως πειθαρχημένο μπροστά στο ψυγείο με τα παγωτά– πεντάχρονο, να κυκλοφορούν στους διαδρόμους χαμογελώντας σαν διαφήμιση. Είναι συνήθως πρόεδροι στο σύλλογο γονέων και κηδεμόνων για να δίνουν μάχες για το δικαίωμα των παιδιών στο χαρτί υγείας στις σχολικές τουαλέτες και τα ποτηράκια μιας χρήσης για τις βρύσες της αυλής. Στον παιδίατρο συμπληρώνουν με σχολαστικότητα πρωταθλητή του sudoku τη λίστα με τα εμβόλια του παιδιού τους. Στις σχολικές γιορτές τις βλέπεις με μαλλιά κομμωτηρίου να έχουν στηθεί στην πρώτη σειρά, αφού περίμεναν με τις ώρες να βιντεοσκοπήσουν το καλοσιδερωμένο και φρεσκολουσμένο παιδάκι τους. Τα κορίτσια καριέρας ίσως και να μετανιώνουν που δεν αντάλλαξαν τις σπουδές τους με αυτή την εικόνα της τέλειας ευτυχίας. Πάντως εγώ όταν τις βλέπω αισθάνομαι τουλάχιστον σαν την Μπρίτνεϊ Σπίαρς την ώρα που την έπιασαν να οδηγεί μεθυσμένη με το βρέφος της στο τιμόνι. Ναι, προσπαθώ να είμαι τέλεια μαμά. Η αλήθεια όμως είναι πως στις σχολικές γιορτές φτάνω τελευταία. Μια φορά, μάλιστα, προκειμένου να μη χάσω τα πέντε λεπτά του γιου μου πάνω στη σκηνή, έφυγα τρέχοντας από το σπίτι και πήγα με φόρμα γυμναστικής που τελεί και χρέη πιτζάμας. Αποτέλεσμα; Ο γιος μου δεν ήρθε να με φιλήσει αφού είπε το ποίημά του, γιατί ντρεπόταν για μένα. Στις συγκεντρώσεις γονέων και κηδεμόνων δεν πηγαίνω, αφού γίνονται το μεσημέρι, την ώρα που πνίγομαι στη δουλειά. Μερικές φορές χάνω και τη μηνιαία ενημέρωση από τη δασκάλα του, έχασα και τρία από τα υποχρεωτικά εμβόλιά του, στα πρώτα του γενέθλια τη βγάλαμε με κέικ, αφού δεν πρόλαβα να του πάρω τούρτα και τα περισσότερα ρούχα του είναι σιδερωμένα μόνο όταν έχουν μόλις αγοραστεί. Επίσης, του έχω δώσει γαριδάκια για βραδινό. Εντάξει, δεν είμαι τελικά η τέλεια μαμά που πίστευα πάντα ότι θα γίνω, και αυτές οι άψογες μηχανές παραγωγής τύψεων είναι εκεί για να μου το θυμίζουν καθημερινά. Είμαι σίγουρη ότι το σπίτι τους είναι επίσης άψογο, οι κάλτσες των παιδιών τους σε ζευγάρια και το φαγητό πάντα καλομαγειρεμένο, με τα καρότα κομμένα σε σχήμα τριαντάφυλλου.

Τεστ μητρότητας

«Γιατί δεν μπορείς να είσαι σαν τη μαμά του Γιάννη;», μου είπε με παράπονο το παιδί μου εκείνη τη φορά στη σχολική γιορτή. Κάποτε πίστευα ότι έχω να μάθω πολλά από αυτές τις τέλειες μαμάδες. Τις θαύμαζα κι εγώ, ήταν το πρότυπό μου. Μέχρι που αποφάσισα να τις γνωρίσω από κοντά, για να μάθω πώς λειτουργούν, να κλέψω λίγη από τη σοφία τους, να γίνω κι εγώ σαν τη μαμά του Γιάννη. Τις πλησίασα σε αθώους παιδότοπους, τους χαμογέλασα στην ουρά του σούπερ μάρκετ, τις κολάκεψα στο self service με τις ζάχαρες στο Starbucks. Η μαμά στο σούπερ μάρκετ με κοίταξε σαν να είχε δει πρόσφατα τη φωτογραφία μου στο λεξικό στο λήμμα «αποτυχία». Αυτή που καθόταν δίπλα μου στον παιδότοπο κοίταξε τις βρόμικες κάλτσες του παιδιού μου κουνώντας το κεφάλι της. Κι εκείνη στα Starbucks με απέφυγε με τακτ όταν με είδε να δίνω στο γιο μου μια γουλιά καφέ. Αισθάνθηκα άσχημα και στις τρεις περιπτώσεις. Όπως και όταν στα πρώτα παιδικά πάρτι του σχολείου προσπάθησα να τις συναναστραφώ, αλλά εκείνες μου γύρισαν την πλάτη όταν άκουσαν ότι «δεν κάνουμε γερμανικά-φλογέρα-σαξόφωνο-πιάνο-κινέζικα». Ή εκείνη τη φορά στον παιδίατρο όταν απάντησα «δεν θυμάμαι» στην ερώτηση-ιερά εξέταση μιας από αυτές: «Αντιτετανικό πότε κάνατε;» Τότε πίστευα, όπως και τώρα, ότι δεν χρειάζεται να έχω αποστηθίσει τα εμβόλια του γιου μου, αρκεί να θυμάμαι πότε πρέπει να τα κάνει. Ότι τα παιδιά των έξι ετών πρέπει να παίζουν και όχι να έχουν μαύρους κύκλους από το στρες. Ότι, αν ο δεκάχρονος γιος σου θέλει να μάθει επιτέλους τι γεύση έχει αυτό το μυρωδάτο ρόφημα που απολαμβάνει η μαμά του, μια γουλιά δεν θα του κάνει κακό. Όπως κακό δεν θα του κάνει αν η μαμά του δουλεύει τόσο πολύ που δεν πρόλαβε να πλύνει τις κάλτσες του –αν κατάφερε ποτέ να τις βάλει σε ζευγάρια. Βασανίστηκα για αρκετό καιρό. Αρχικά με έφαγαν οι τύψεις, στη συνέχεια ήρθε το μίσος. Θύμωνα με αυτές τις μαμάδες που τα ξέρουν όλα, που δεν τους ξεφεύγει τίποτα, που τα κάνουν όλα σωστά. Αφού όμως βαρέθηκα να θυμώνω, άρχισα σιγά σιγά να τις απομυθοποιώ, να τις μικραίνω και τελικά κατάφερα να τις δω στις πραγματικές τους διαστάσεις και γι’ αυτό ακριβώς που είναι.

Σε ξέρω από κάπου;

Είναι τα ίδια κορίτσια που μισούσα στο σχολείο, οι απουσιολόγοι που μας κάρφωναν όταν κάναμε κοπάνα, οι φοιτήτριες που δεν έχαναν παράδοση και δεν άφηναν ποτέ μάθημα για την εξεταστική του Σεπτέμβρη. Είναι αυτές οι γυναίκες που τα κάνουν όλα σωστά, κανονικά και με το γράμμα του νόμου. Απλά κάποτε γίνονται και μαμάδες. Είτε δουλεύουν είτε όχι, έχουν πρόγραμμα: Δύο ώρες για τη στοίχιση των εσωρούχων, μία για το σιδέρωμα, άλλη μία για το φακέλωμα των διαφόρων γραφειοκρατικών (εμβόλια, εξετάσεις, έλεγχοι), μία για το μαγείρεμα, άντε, άλλη μία για αυτά τα ρημαδοκαρότα σε σχήμα τριαντάφυλλου. Δεν είμαι εναντίον των τέλειων μαμάδων, θα ήθελα πάρα πολύ να είμαι μια απ’ αυτές. Είμαι όμως εναντίον όποιου ακολουθεί ένα δρόμο σαν σταυροφόρος που αφορίζει όποιον και ό,τι δεν εφαρμόζει στη δική του κοσμοθεωρία. Όταν βλέπω αυτές τις τέλειες μαμάδες, τις σκέφτομαι όταν ήταν τέλειες μαθήτριες, τέλειες κόρες, άψογες και άμεμπτες. Και θυμάμαι τη γιαγιά μου που έλεγε ότι η τέλεια εικόνα κρύβει χάλια περιεχόμενο. Το νόημα της ζωής μου και όσων μαμάδων γνωρίζω βρίσκεται στο παιδί τους. Όμως η δική σου αξία ως ανθρώπου δεν κρίνεται από το πόσο τέλεια φαίνεσαι εσύ και το παιδί σου. Οι καλύτερες αναμνήσεις μου από τη δική μου μαμά είναι από τη φορά που με είχε πάρει μαζί της στη δουλειά, από εκείνη τη άλλη φορά που ήταν πολύ κουρασμένη να μαγειρέψει και φάγαμε πίτσα και τη φορά που φτάνοντας σε μια επίσκεψη μου ζήτησε να πω ότι έσκισα το καλσόν μου φτάνοντας εκεί, για να μην καταλάβει κανείς ότι απλά μου φόρεσε το πρώτο καλσόν που βρήκε μπροστά της. Η καλύτερη ανάμνησή μου δεν είναι από την εποχή που την είχε πιάσει το σύνδρομο της τέλειας μαμάς και μας είχε ράψει ασορτί φορέματα-στολές για τα Χριστούγεννα, επειδή θα πηγαίναμε στο σπίτι των θείων μας. Τώρα που το σκέφτομαι αυτή είναι μια από τις χειρότερες. Επίσης, μην ξεχάσω να σας πω ότι η Αντζελίνα Τζολί δίνει κι αυτή γαριδάκια στα παιδιά της όταν πεινάνε. Το έχω δει σε φωτογραφία.

Πηγή- http://kids.in.gr/family/family-life/article/?aid=5460997

www.childit.gr

Η φροντίδα του παιδιού σε 10 σημεία

Από την Ε.Ψ.Υ.Π.Ε-Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας Παιδιού και Εφήβου
www.epsype.gr


10 συμβουλές για όσους μεγαλώνουν παιδιά. 

 

1. Δώσε αγάπη και φροντίδα στο παιδί σου με συνέπεια και σταθερότητα. Η αγάπη είναι ουσιώδης για την ανάπτυξη του παιδιού, όπως είναι η τροφή για το σώμα του.

2. Δώσε στο παιδί σου, όσο μπορείς περισσότερο από τον χρόνο σου. Αξίζει πιο πολύ να μιλάς, να παίζεις και να διαβάζεις στο παιδί σου παρά να ασχολείσαι συνέχεια με την τάξη και την καθαριότητα του σπιτιού.

3. Φρόντισε να έχει το παιδί σου νέες εμπειρίες από τη στιγμή της γέννησής του. Οι εμπειρίες αυτές το πλουτίζουν και το βοηθούν να αναπτυχθεί φυσιολογικά.

4. Ενθάρρυνε το παιδί σου να παίζει με κάθε δυνατό τρόπο. Το παιχνίδι είναι σημαντικό είτε το παιδί παίζει μόνο του, είτε όταν αργότερα παίζει με άλλα παιδιά. Το παιχνίδι είναι σημαντικό, γιατί μέσα από αυτό, το παιδί ανακαλύπτει, μιμείται, κατασκευάζει, υποκρίνεται, δημιουργεί.

5. Ενθάρρυνε το παιδί σου περισσότερο για την προσπάθεια που κάνει παρά για την επιτυχία.

6. Φρόντισε να δώσεις υπευθυνότητες στο παιδί σου. Οι δεξιότητες και οι ικανότητες του παιδιού μπορούν να αναπτυχθούν με την εμπειρία και το βοηθούν να αναπτύξει σιγά σιγά περισσότερη ανεξαρτησία.

7. Θυμήσου ότι κάθε παιδί έχει τη δική του μοναδικότητα και είναι διαφορετικό από τα άλλα. Πρέπει επομένως η συμπεριφορά μας να είναι "κομμένη και ραμμένη" στα μέτρα του κάθε παιδιού.

8. Όταν κριτικάρεις και επιπλήττεις το παιδί σου, φρόντισε να γίνεται με τέτοιο τρόπο που να ταιριάζει στο χαρακτήρα του και τις τυχόν ιδιορρυθμίες του.

9. Ποτέ μην απειλείς το παιδί σου ότι θα πάψεις να το αγαπάς και ότι θα το διώξεις από το σπίτι. Μπορεί να είναι σωστό να απορρίπτεις τη συμπεριφορά του, αλλά ποτέ το ίδιο το παιδί.

10. Μην περιμένεις ότι το παιδί σου θα δείξει εύκολα ευγνωμοσύνη. Το παιδί δεν σου ζήτησε να το φέρεις στον κόσμο, η επιλογή είναι δική σου.

Τα λάθη που κάνουν συνήθως οι νέες μαμάδες!

Γίνατε μαμά για πρώτη φορά και τώρα αγχώνεστε αν θα καταφέρετε να ανταπεξέλθετε στο νέο σας ρόλο. Ηρεμήστε κατ’αρχην. Καμία γυναίκα δε γεννήθηκε έτοιμη μανούλα. Υπάρχουν όμως κάποια βασικά λάθη που καλό θα ήταν να αποφύγετε και όλα θα πάνε καλά...

Της Μαρίας Φραγκάκη

- Νομίζετε πως μπορείτε να τα κάνετε και να τα προλάβετε όλα! Πράγμα αδύνατον!
Δε γίνεται να είστε τρυφερή και στοργική μαμά με το μωρό, να έχετε το σπίτι στην εντέλεια, να έχετε φρεσκομαγειρεμένο φαγητό καθημερινά, να είστε γλυκιά και χαμογελαστή με το σύντροφό σας και να έχετε και όλα τα ρούχα πλυμμένα και σιδερωμένα. Πάρτε το απόφαση! Κάτι θα αφήσετε πίσω. Μη νιώθετε ενοχές. Ζητήστε από τη μητέρα σας ενδεχομένως να μαγειρεύει εκείνη κάποιες ημέρες της εβδομάδας, μοιραστείτε τις δουλειές με τον σύντροφό σας και επιτρέψτε στον εαυτό σας να έχει τις «μαύρες» του ενίοτε και καθόλου κέφι. Δεν είστε η «super woman»!

- Ξυπνάτε το μωρό για να το ταίσετε!
Εσάς πώς θα σας φαινόταν αν σας ξυπνούσαν για να φάτε? Όχι και τόσο ωραίο...αφήστε που δε θα θέλατε με τίποτα φαγητό μές στον υπνο σας. Κάπως έτσι είναι και το μωρό σας. Άνθρωπος είναι και αυτό, παρ’όλο που είναι τόσο μικρό, οπότε σεβαστείτε τις ανάγκες του. Όταν κοιμάται, προφανώς δε θέλει να φάει, αν πεινάει θα ξυπνήσει, να είστε σίγουρες. Οπότε μην αγχώνεστε ότι θα μείνει νηστικό ή ότι έχει περάσει πολλή ώρα από τον τελευταίο θηλασμό. Θα σας ενημερώσει με τον τρόπο του για τις ανάγκες του...

- Παίρνετε το μωρό μαζί σας σε μέρη με πολυκοσμία.
Εντάξει είπαμε να είστε ένα με το μωρό σας, ειδικά τους πρώτους μήνες, αλλά μην το παρακάνετε κιόλας! Δεν είναι ανάγκη να πάτε μαζί για ψώνια στο εμπορικό κέντρο (που είναι και κλειστός χώρος), ούτε στο γάμο της ξαδέλφης σας, ούτε βέβαια στο κομμωτήριο και κυρίως ούτε στην ταβέρνα. Να εχετε κατά νου, ότι το μωρό σας είναι επιρρεπές σε ιούς και μολύνσεις και δεν μπορεί να προστατευθεί μόνο του. Γι’αυτό θα πρέπει να το προφυλάξετε εσείς. Δεν εννοούμε σε καμία περίπτωση να μη βγείτε καθόλου από το σπίτι ή να γίνετε αγοραφοβικές, απλώς προτιμήστε εξωτερικούς χώρους, όπως το πάρκο της γειτονιάς σας...

- Το βάζετε να κοιμηθεί στο διπλό κρεβάτι, γιατί έτσι σας βολεύει.
Τραγικό λάθος, που μπορεί να αποβεί και μοιραίο. Μπορεί να σας βολεύει, καθώς μπορείτε να το ταίζετε αμέσως μόλις ξυπνάει, είναι όμως πολύ επικίνδυνο, καθώς τόσο εσείς όσο και ο μπαμπάς μπορεί να κάνετε κάποια απότομη κίνηση και να χτυπήσετε αθελά σας το μωρό ή μπορεί να το «παγιδεύσετε» κάτω από τα σκεπάσματα και να μη μπορεί να αναπνεύσει. Η πιο σωστή λύση είναι να μάθετε από νωρίς το μωρό σας να κοιμάται στην κούνια του, η οποία είναι τοποθετημένη δίπλα στο δικό σας κρεβάτι, για να έχετε εύκολη πρόσβαση, όταν εκείνο ξυπνά.

maria.fragaki@mother.gr

www.mother.gr

Τα μωρά αγχώνονται όταν αδιαφορούμε

Μωρά ηλικίας έξι μηνών στρεσάρονται όταν δεν λαμβάνουν την προσοχή που αισθάνονται ότι δικαιούνται.
Μία επιστημονική έρευνα από τον Καναδά ανακάλυψε ότι ένα βρέφος που στερείται της αγάπης της μητέρας του έστω και για δύο μόνο λεπτά αγχώνεται και φοβάται ότι η μητέρα του θα το αγνοήσει πάλι την επόμενη μέρα.
Ειδικοί στην ψυχοκινητική ανάπτυξη του παιδιού από το εργαστήριο έρευνας γονιών – βρεφών στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο δηλώνουν ότι επαναλαμβανόμενα επεισόδια στρες θα μπορούσαν να έχουν τεράστιες συνέπειες για την υγεία του παιδιού καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του.
Έχοντας ως στόχο να μελετήσουν κατά πόσο τα βρέφη ηλικίας έξι μηνών είναι ικανά να περιμένουν και να προβλέπουν τα προβλήματα, οι Καναδοί ερευνητές προσκάλεσαν 30 μωρά με τις μητέρες του στο εργαστήριο και τα μοίρασαν σε δύο ομάδες.
Τα μωρά τοποθετήθηκαν σε καρεκλάκια αυτοκινήτου και οι μητέρες τους έπαιζαν μαζί τους και τους μιλήσουν όπως συνήθως. Έπειτα, το παιχνίδι σταματούσε για περίοδο 2 λεπτών, κατά την οποία η μητέρα απλά κοιτούσε πάνω από το κεφάλι του παιδιού της, χωρίς να ανταποκρίνεται σε αυτό, διατηρώντας το πρόσωπό της χωρίς ίχνος συναισθήματος.
Την επόμενη ημέρα, η μητέρα έφερε το μωρό της πίσω στο εργαστήριο. Τα επίπεδα κορτιζόλης στο αίμα μετρήθηκαν αρκετές φορές και στις δύο ημέρες. Η ποσότητα κορτιζόλης στο αίμα του παιδιού ανέβηκε κατακόρυφα όταν η μαμά δεν ανταποκρινόταν σε αυτό και το αγνοούσε. Ακολούθως τα επίπεδα της ορμόνης έπεφταν, πριν εκτιναχθούν και πάλι όταν τα βρέφη επέστρεφαν πίσω στο εργαστήριο τη δεύτερη ημέρα, παρά το γεγονός ότι τώρα η μητέρα τους δεν τα αγνοούσε.
Μια δεύτερη ομάδα βρεφών πέρασαν την ίδια διαδικασία, μόνο που οι μητέρες τους δεν τα αγνόησαν σε καμία στιγμή. Τα ορμονικά επίπεδα στο αίμα αυτής της ομάδας δεν άλλαξαν.
Τα ευρήματα της έρευνας υποδηλώνουν ότι η επιστροφή των βρεφών στο ίδιο εργαστήριο την επόμενη ημέρα οδήγησε τα μωρά που είχαν την εμπειρία της μη ανταπόκρισης από τη μάνα τους να αναμένουν την επανάληψη του προβλήματος.
Ο επικεφαλής ερευνητής Dr David Haley, του Πανεπιστημίου του Τορόντο, δήλωσε: «Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα μωρά, ήδη από αυτήν την ηλικία έχουν την ικανότητα να προβλέπουν μελλοντική εμπειρία και να παράγουν μια προκαταβολική αντίδραση στρες που βασίζεται στην προσδοκία τους για το πώς οι γονείς τους θα συμπεριφερθούν απέναντί τους μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο.»
Ο Καθηγητής Jay Belsky του Πανεπιστημίου του Λονδίνου ανέφερε ότι παράγοντες όπως η κατάθλιψη είναι δυνατόν να επηρεάσουν αρνητικά την σχέση της μητέρας με το μωρό της και να στείλουν τα επίπεδα κορτιζόλης στο μωρό στα ύψη, ξανά και ξανά.
Αυτό μπορεί να μειώσει την άμυνα του οργανισμού του παιδιού, γιατί παρατεταμένη αύξηση της κορτιζόλης στο αίμα επιδρά αρνητικά στο ανοσοποιητικό του σύστημα. Ένα διαταραγμένο μεγάλωμα του μωρού κατά αυτόν τον τρόπο (υψηλά επίπεδα στρες) ίσως επίσης σημαίνει ότι το παιδί θα γίνει ένας μη τέλειος γονιός με τη σειρά του όταν μεγαλώσει.
Τι μπορούμε να πούμε στους γονείς, ως προς την καθημερινή τους πρακτική με τα μωρά τους, που να πηγάζει από τα αποτελέσματα τέτοιων ερευνών; Δεν εννοούμε φυσικά ότι ως γονιός πρέπει να δίνεις συνεχώς το 100% της προσοχής σου στο παιδί, πράγμα έτσι και αλλιώς αδύνατο. Αλλά πρέπει να τονίσουμε στους γονείς ότι εσκεμμένες, συνειδητές προσπάθειες να μην ανταποκριθούν στο μωρό που ζητάει την παρουσία τους ή την αγκαλιά τους, προσπάθειες να μειώσουν την άμεση, έγκαιρη και κατάλληλη ανταπόκρισή τους στα σημάδια και στις ανάγκες του μωρού από τους πρώτους μήνες ήδη της ζωής του, με σκοπό να το σκληραγωγήσουν, να μην το «κακομάθουν», να το «εκπαιδεύσουν» ή να το ωθήσουν να παίζει μόνο του, είναι επικίνδυνες για την σωματική και ψυχική υγεία του παιδιού τους.

http://kiknosbebe.blogspot.com/

Ένα βιβλίο για γονείς και εκπαιδευτικούς

 

Τα θεμέλια της σχολικής επιτυχίας
Συγγραφέας: Pam Schiller
Τιμή με Φ.Π.Α.: 16,00€
Ημ/νια Έκδοσης: 27/09/2010
Μεταφραστής: Ουρανία Τουτουντζή
Κατηγορία: Οικογενειακή Φροντίδα

Τι είναι αυτό που πρέπει να μάθουν πρώτα τα παιδιά μας;
Την αλφάβητο;
Να μετρούν ως το δέκα;


Όπως αποδεικνύουν οι πιο σύγχρονες έρευνες, η πρωταρχική ανάγκη είναι να αναπτύξουν τα παιδιά μας την κοινωνική και τη συναισθηματική νοημοσύνη τους. Αυτά είναι τα υλικά τα πιο απαραίτητα για να χτίσουν στο μέλλον ένα γερό οικοδόμημα γνώσης.

Η διάσημη συγγραφέας Pam Schiller δίνει πολύτιμες συμβουλές για γονείς και δασκάλους με παιδιά προσχολικής ηλικίας. Συγχρόνως, προτείνει συγκεκριμένες δραστηριότητες και εμπειρίες βοηθώντας τα παιδιά προσχολικής ηλικίας να βαδίσουν με επιτυχία στο μονοπάτι της γνώσης.
Βάλτε τα θεμέλια για τη σχολική επιτυχία του παιδιού σας…

Μάθετε στο παιδί σας:

να είναι υπεύθυνο
να ενδιαφέρεται για τον κόσμο που το περιβάλλει
να πιστεύει στον εαυτό του
να σέβεται τους άλλους
να τους δείχνει αλληλεγγύη και να συνεργάζεται μαζί τους
να μπορεί να σέβεται τους κανόνες για να ζει μέσα σε μία κοινωνία
να ελέγχει τις αντιδράσεις του και να έχει αυτοπειθαρχία

Ένα βιβλίο για γονείς και εκπαιδευτικούς που δεν μένει στην θεωρία, αλλά περνά στην πράξη και δίνει απλές, πρακτικές λύσεις και ιδέες που εφαρμόζονται εύκολα.

Ανάπτυξη παιδιών και εφήβων

Ψυχικές διαταραχές και μαθησιακές δυσκολίες παιδιών και εφήβων

Παπαδάτος Γιάννης Νευρολόγος - Ψυχίατρος
Εκδότης: Gutenberg - Γιώργος & Κώστας Δαρδανός
Έτος έκδοσης: 2010

Οι ψυχικές διαταραχές είναι πεδίο βασικής σημασίας για την κατανόηση της ανθρώπινης ύπαρξης, αλλά ταυτόχρονα αποτελούν και μόνιμη πρόκληση για την αναζήτηση των αιτιολογικών παραγόντων δημιουργίας τους και της κατάλληλης κάθε φορά θεραπείας τους. Οι περισσότερες ψυχικές διαταραχές των ενηλίκων έχουν τις ρίζες τους στην παιδική ζωή. Ο άνθρωπος, για να μεταβεί από το στάδιο της παιδικής ηλικίας σε αυτό της ενήλικης ζωής, περνά από την εφηβεία. Συνηθίζεται οι διαταραχές της εφηβικής ηλικίας να μελετώνται μαζί με αυτές της παιδικής.
Στο παρόν βιβλίο περιγράφονται οι ψυχικές διαταραχές παιδιών και εφήβων με παράλληλη αναζήτηση των αιτιών που τις προκαλούν, την κλινική εικόνα που εμφανίζουν, τις επιπτώσεις στην οικογενειακή και σχολική ζωή, και προτείνονται τρόποι θεραπευτικής αντιμετώπισής τους.
Το βιβλίο αυτό μπορεί να φανεί χρήσιμο σε φοιτητές, αλλά και σε παιδοψυχιάτρους, εκπαιδευτικούς, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, καθώς και σε άλλες ειδικότητες που ασχολούνται με τη σωματική, νοητική και συναισθηματική ανάπτυξη παιδιών και εφήβων.

Πώς να μάθω στο παιδί μου να μαζεύει τα παιχνίδια του;

Καταρχήν συζητείστε μαζί του, δώστε του να καταλάβει γιατί είναι σημαντικό να μαζέψει τα παιχνίδια του και να τακτοποιήσει το χώρο του.

• Τακτοποιήστε τους υπόλοιπους χώρους του σπιτιού, ώστε το παιδί να καταλάβει τη σημασία του να ζεις σε καθαρό και τακτοποιημένο περιβάλλον
• Τις πρώτες φορές, συμμαζέψτε μαζί το δωμάτιό του, ώστε σταδιακά να συνηθίσει να το κάνει και μόνο του
• Αποφύγετε την επιθετική γλώσσα, τις τιμωρίες και τις απαγορεύσεις, γιατί μπορεί να φέρουν το αντίθετο αποτέλεσμα
• Επιβραβεύστε το παιδί όταν συμμαζέψει το δωμάτιο. Φυσικά, δεν εννοούμε σε καμία περίπτωση υλική επιβράβευση, απλά είναι σημαντικό το παιδί να νιώσει ότι έκανε αυτό που του ανατέθηκε σωστά.
• Μην το διακόπτετε όσο παίζει. Αφήστε του το χρόνο που χρειάζεται για να διασκεδάσει, και δώστε του να καταλάβει ότι μετά θα πρέπει να μαζέψει τα παιχνίδια του
• Αγοράστε ένα μεγάλο χρωματιστό κασόνι, ή ντύστε με πολύχρωμο χαρτί ένα μεγάλο κιβώτιο μέσα στο οποίο το παιδί θα συγκεντρώνει τα παιχνίδια του, ώστε το συμμάζεμα να γίνει πιο εύκολο
• Χρησιμοποιήστε τη διπλωματία και τον… «ανταγωνισμό». Για παράδειγμα, πείτε του «Για να δούμε… θα καταφέρεις να μαζέψεις τα παιχνίδια σου πριν τελειώσω το ξεσκόνισμα της βιβλιοθήκης»;
• Εντάξτε το μάζεμα των παιχνιδιών σε μια «ρουτίνα», π.χ. καθορίστε την ώρα του μαζέματος πριν το βραδινό φαγητό ή πριν πλύνει τα δόντια του
• Δώστε ερέθισμα στη φαντασία του, κάνοντας το συμμάζεμα να μοιάζει παιχνίδι. Λόγου χάρη. Αντί να του πείτε «μάζεψε το δωμάτιό σου», πείτε του «τακτοποίησε τη σπηλιά που φυλούν οι πειρατές το θησαυρό τους».

nextdeal.gr

ΤΟ ΕΙΔΑΜΕ ΣΤΟ http://exypno.blogspot.com

Γιατί μπαμπά: Απαντήσεις στις παιδικές ερωτήσεις

της Ηρώς Κουνάδη

«Μπαμπά, τι είναι κομμουνιστής;». «Κομμουνιστής παιδί μου είναι αυτός που νοιάζεται για τους άλλους». Παύση. «Α, η θεία η Νότα ας πούμε (που κοιτάζει συνέχεια από το παράθυρο τι κάνουμε) είναι κομμουνίστρια». Ξεκαρδισμένη μαμά. «Όχι, όχι. Όταν λέμε νοιάζεται για τους άλλους, εννοούμε ότι θέλει να είναι όλοι καλά, να μην είναι κανείς φτωχός, να μην πεινάει κανένας». Παύση. «Μα αυτό είναι καλό». Ναι. «Τότε γιατί λέμε παλιοκουμμούνι;». Αληθινή ιστορία.
Το τι και πώς πρέπει να απαντάμε στις ερωτήσεις των παιδιών είναι ίσως το μεγαλύτερο, και πιο πολύπλευρο, από τα θέματα που έχουν να κάνουν με την ανατροφή τους. Ανάμεσα στις πιο απλές ερωτήσεις («πώς γίνονται τα παιδιά;») και τις πιο σύνθετες («τι είναι κομμουνιστής;») παρεμβάλλεται ένας ωκεανός γονεϊκών αποριών: λέμε την ωμή αλήθεια; Τη διανθίζουμε με στοιχεία παραμυθιού, για να είναι περισσότερο κατανοητή; Μέχρι ποια ηλικία είναι υγιές το παιδί να πιστεύει σε παραμύθια; Αναλύουμε το θέμα μέχρι τελευταίας λεπτομέρειας; Κι αν ρωτήσει κάτι που δεν ξέρουμε;

«Ασφαλής» απάντηση σε όλα αυτά δεν υπάρχει. Η κάθε ερώτηση είναι διαφορετική, ακριβώς όπως διαφορετικό είναι κάθε παιδί. Ένας γενικός κανόνας λέει, κατ’ αρχάς, ότι οι απαντήσεις σε μια συγκεκριμένη ερώτηση διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία του παιδιού. «Ως βασικό κανόνα πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι δεν πρέπει η απάντησή μας να περιλαμβάνει λεπτομέρειες που δε χρειάζεται το παιδί», επισημαίνει ο ψυχολόγος Παύλος Μεταξάς.

Απλά (;) πράγματα Ας ξεκινήσουμε με την ερώτηση «πώς γίνονται τα παιδιά». Ένα πολύ μικρό παιδί που θα ακούσει την απάντηση «τα παιδιά γίνονται από τον μπαμπά και την μαμά» μπορεί να μη ρωτήσει λεπτομέρειες. «Το παιδί κάνει μια πρώτη ερώτηση. Αυτό που έχει σημασία είναι, αφού απαντήσουμε απλά στην ερώτησή του, το πώς θα κάνει, και εάν κάνει, την επόμενη» εξηγεί ο κ. Μεταξάς.

Απαντάμε πάντα ανάλογα με την ερώτηση, δίνοντας την απλούστερη δυνατή απάντηση. Αν ρωτήσει, για παράδειγμα, «δηλαδή;» του εξηγούμε ότι για κάθε γέννηση, είτε αφορά τους ανθρώπους είτε τα ζωάκια, ένα αρσενικό κι ένα θηλυκό πρέπει να ενωθούν για να μπορέσει να γίνει ένα παιδάκι. Αν συνεχίσει «και πώς ενώνονται;» απαντάμε ότι χρησιμοποιούν τα γεννητικά τους όργανα. Αν ρωτήσει «τι είναι τα γεννητικά όργανα;» του εξηγούμε, και πάει λέγοντας.

«Είναι βασικό να μην αρχίζουμε, με την αφορμή της ερώτησης, να κάνουμε ολόκληρο μάθημα κάθε φορά στο παιδί» τονίζει ο κ. Μεταξάς, «διότι ο τρόπος με τον οποίο επεξεργάζεται την πληροφορία αντιστοιχεί στην ακρίβεια της απάντησής μας. Άλλωστε, αυτό που ρωτάει κάθε φορά το παιδί είναι αυτό που θέλει να καταλάβει. Αν μπορούσε να επεξεργαστεί πιο σύνθετο θέμα θα έκανε πιο σύνθετη ερώτηση. Απαντάμε, λοιπόν, με ακρίβεια, χωρίς πολλές λεπτομέρειες, και προχωράμε ανάλογα με τις ερωτήσεις που συνεχίζει να κάνει, προσέχοντας πάντα να δίνουμε σωστές απαντήσεις».

Φωτεινός παντογνώστης Και τι γίνεται με τις ερωτήσεις των οποίων δεν κατέχουμε τις σωστές απαντήσεις; Είναι προτιμότερο να πούμε στο παιδί ότι δεν ξέρουμε, για παράδειγμα, γιατί είναι μπλε ο ουρανός, ή γιατί βλέπουμε χρώματα, από το να εφεύρουμε μια απλοϊκή απάντηση, που ενδέχεται να είναι λάθος;

«Πάντοτε είναι καλύτερο το "δεν ξέρω"» λέει ο κ. Μεταξάς. «Στην αρχή τα παιδιά θεωρούν τους γονείς τους πάνσοφους, πράγμα που μέχρι τον τέταρτο χρόνο είναι ανάγκη τους, νιώθουν ασφαλή έτσι. Καθώς μεγαλώνουν, όμως, έχει σημασία να μην παριστάνουμε τους πάνσοφους. Κι είναι επίσης σημαντικό για την εκπαίδευσή τους, για να αγαπήσουν τη γνώση που ζητούν, να ανοίξουμε την εγκυκλοπαίδεια, ή ένα βιβλίο, και να διαβάσουμε μαζί. Να δείξουμε, δηλαδή, στο παιδί ότι αυτό που ρωτά θέλουμε κι εμείς να το μάθουμε.

Ακόμη και ερωτήσεις που μοιάζουν απλές, ενδέχεται να είναι εξαιρετικά σύνθετες. Το «γιατί βλέπουμε χρώματα;» για παράδειγμα, πρέπει να ξέρεις πολύ καλά Φυσική για να το ...........
απαντήσεις. Σε τέτοιες ερωτήσεις, θα πρέπει είτε να γνωρίζεις πολύ καλά το θέμα ώστε να μπορείς να το απλοποιήσεις για να απαντήσεις στο παιδί, είτε να του πεις «δεν ξέρω, έλα να το ψάξουμε».

Έτσι είναι, αν έτσι νομίζετε…
Πόσο απλούστερα θα ήταν τα πράγματα, αν μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε το σαιξπηρικό απόφθεγμα για να απαντήσουμε σε ένα πεντάχρονο παιδί που ρωτά αν υπάρχει Άι-Βασίλης. Θα είχαμε γλιτώσει το αιώνιο δίλημμα, να του διαλύσω το μύθο, και να το προσγειώσω απότομα από τόσο νωρίς στην πεζή πραγματικότητα, ή να του πω ψέματα;

«Η πίστη στα υπερφυσικά πράγματα είναι φυσική ανάγκη για το παιδί» επισημαίνει ο κ. Μεταξάς. «Καθώς μεγαλώνει κι ανακαλύπτει ότι οι γονείς του δεν είναι πάνσοφοι και παντοδύναμοι, πρέπει, για να συνεχίσει να αισθάνεται ασφαλές, να τους αντικαταστήσει με κάτι άλλο, κάτι που να μην μπορεί να πέσει από τον θρόνο του. Πλάσματα όπως ο Άι-Βασίλης ή οι νεράιδες μπορούν να παίξουν αυτόν το ρόλο. Καλό είναι, λοιπόν, να μην καταρρίψουμε νωρίς αυτόν τον μύθο.

Δε χρειάζεται, βέβαια, να πούμε ψέματα στο παιδί, επιβεβαιώνοντας κάτι που δεν πιστεύουμε. Μπορούμε να παίξουμε με τις λέξεις, λέγοντας ότι «ο Άι-Βασίλης είναι ένας μπαμπάς που μπορεί να ικανοποιήσει τις επιθυμίες των παιδιών την περίοδο των γιορτών, συμβολίζει όλους τους γονείς μαζί». Σε ένα μεγαλύτερο παιδί μπορούμε να πούμε ακόμα και ότι «υπάρχει, αφού το πιστεύεις». Γενικώς, όσο μεγαλώνει το παιδί πλησιάζουμε όλο και περισσότερο στην αλήθεια όπως την ξέρουμε εμείς. Είναι, όμως, σημαντικό αρχικά να καλλιεργούμε τη φαντασία του παιδιού. Αν του τα κάνουμε όλα πεζά δεν το βοηθάμε» καταλήγει.

Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα
«Μπαμπά, πού πήγε η γιαγιά;». Οι περισσότεροι γονείς απαντούν ότι πήγε στον ουρανό, έγινε άγγελος ή κάτι σχετικό, και τα περισσότερα παιδιά δεν ζητούν περαιτέρω διευκρινήσεις. «Τα παιδιά μέχρι τα 10 τους δεν αντιμετωπίζουν τον θάνατο σαν κάτι οριστικό. Η αίσθηση που έχει ένα μικρό παιδί είναι ότι φεύγεις από δω και πας κάπου αλλού, απλώς δε σε βλέπει» εξηγεί ο κ. Μεταξάς. «Αν ρωτήσουν κάτι σαν "τι γίνεται όταν πεθαίνουμε;" αυτό θα είναι γύρω στα 11-12 χρόνια τους, οπότε αρχίζουν να ανησυχούν για τον δικό τους θάνατο. Η απάντηση που θα τους δώσουμε εξαρτάται πάντα από την ερώτηση που θα μας κάνουν. Εάν, βέβαια, μας κάνουν, διότι αυτό το άγχος σπάνια εκφράζεται υπό τη μορφή ερώτησης προς τον γονιό».

Όσο για την απάντηση, αυτή σαφώς και δεν θα είναι ξεκάθαρη ή οριστική, διότι, κακά τα ψέματα, κανείς μας δεν την ξέρει. «Για να ξεπεράσει το παιδί το άγχος του θανάτου, πολύ σημαντικότερο από το να το συζητήσει, είναι να βλέπει τους γονείς του σχετικά ευτυχισμένους, ικανοποιημένους από τη ζωή τους. Αυτό είναι το καλύτερο αντίδοτο κατά του άγχους του θανάτου, ο οποίος φαντάζει επικίνδυνος όταν δεν μπορείς να ευχαριστηθείς τη ζωή. Ένα παιδί που μεγαλώνει σε μια οικογένεια στην οποία υπάρχει ευχαρίστηση της ζωής, μπορεί να αντέξει την ιδέα του θανάτου, χωρίς να χρειάζεται να φτιάχνει στο μυαλό του φανταστικά πλάσματα που θα το στηρίξουν».

in2life.gr

ΤΟ ΕΙΔΑΜΕ ΣΤΟ http://exypno.blogspot.com/

Το Σύνδρομο της Ανατάραξης του Μωρού Shaken Baby Syndrome

Η εικόνα του γονιού που παίζει με το μωρό του, πετώντας το στον αέρα και στη συνέχεια πιάνοντάς το, είναι γνωστή ανά την υφήλιο.
Η εικόνα του θυμωμένου ενήλικου που κουνά βίαια το μωρό που κλαίει είναι επίσης συνηθισμένη.
Αυτό που είναι λιγότερο γνωστό είναι το γεγονός ότι αυτή η πρακτική έχει συχνά ως αποτέλεσμα τον τραυματισμό του εγκεφάλου του μωρού.

Αν η ανατάραξη είναι πολύ σοβαρή, τότε μπορεί να παρατηρηθούν δυσκολία στην αναπνοή, σπασμοί, ακόμα και κωματώδης κατάσταση.

Υπολογίζεται ότι στις ΗΠΑ 3.000 παιδιά κάθε χρόνο υποφέρουν από το σύνδρομο της ανατάραξης του μωρού λόγω κακοποίησης.

Το 25% αυτών των μωρών θα πεθάνει, ενώ το 60% θα έχει μόνιμες αναπηρίες για την υπόλοιπη ζωή του.

Το σύνδρομο της ανατάραξης του μωρού είναι ένας σοβαρός εγκεφαλικός τραυματισμός που συμβαίνει, όταν ένας εξουθενωμένος ή γονιός ή αυτός που φροντίζει το μωρό χάνει τον έλεγχο και αρχίζει να ταρακουνά το μωρό για να το κάνει να σταματήσει.

Οποιοσδήποτε είναι παρών σε ένα τέτοιο ταρακούνημα μωρού μπορεί να αντιληφθεί ότι είναι επικίνδυνο.

Τα συμπτώματα του συνδρόμου της ανατάραξης στο μωρό είναι:

λήθαργος,

εκνευρισμός,

μειωμένη όρεξη

και εμετοί.

Αν η ανατάραξη είναι πολύ σοβαρή, τότε μπορεί να παρατηρηθούν δυσκολία στην αναπνοή, σπασμοί, ακόμα και κωματώδης κατάσταση. Τα πιο ελαφρά συμπτώματα του συνδρόμου μπορεί να εκληφθούν από τον παιδίατρο λανθασμένα ως γρίππη ή κολικός. Οι τεχνικές εγκεφαλικής απεικόνισης (MRI, CT scan), η ακτινογραφία κεφαλιού και η οφθαλμολογική εξέταση για να διαπιστωθεί η ύπαρξη αιμορραγίας στα μάτια χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση του συνδρόμου.

Μια έρευνα στο Colorado των ΗΠΑ κατέδειξε ότι οι πιθανότεροι "δράστες" που προκαλούν το σύνδρομο της ανατάραξης του μωρού με αποτέλεσμα τον εγκεφαλικό τραυματισμό του είναι:

ο βιολογικός πατέρας (37%),

ο φίλος της μητέρας (20,5%),

οι γυναίκες μπέιμπι σίτερ (17,3%)

και, τέλος, η μητέρα (12,6%).

Η πρόληψη είναι πολύ σημαντικός παράγοντας για την αποφυγή του συνδρόμου της ανατάραξης. Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του γενικού κοινού δεν γνωρίζει ότι το να ταρακουνά κανείς ένα μωρό μπορεί να έχει ολέθριες επιπτώσεις στην υγεία του. Και μόνο αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό. Ακόμα και αν το μωρό επιζήσει ενός ή περισσότερων βίαιων ταρακουνημάτων, οι επιπτώσεις για το ίδιο και την οικογένειά του είναι τεράστιες. Τόσο το συναισθηματικό όσο και το οικονομικό βάρος είναι δυσβάσταχτα.

Τι να κάνετε, όταν το μωρό κλαίει:
-Σιγουρευτείτε ότι όλες οι βασικές ανάγκες του έχουν καλυφθεί (φαγητό, πάνα, κατάλληλο ντύσιμο κ.λπ.).
-Δώστε του μια πιπίλα.
-Πηγαίνετε το μωρό μια βόλτα.
-Πάρτε αγκαλιά το μωρό και περπατήστε στο σπίτι.
-Τηλεφωνήστε σε ένα δικό σας άνθρωπο για βοήθεια και υποστήριξη και κάντε ένα διάλειμμα.
-Βάλτε το μωρό στην κούνια του, σιγουρευτείτε ότι είναι ασφαλές, κλείστε την πόρτα και πηγαίνετε σε άλλο δωμάτιο. Κάθε πέντε, δέκα λεπτά ρίχνετε μια ματιά στο μωρό.

Για να αποφύγετε πιθανό τραυματισμό:
-Σιγουρευτείτε ότι όλοι όσοι ασχολούνται με το μωρό σας γνωρίζουν τους κινδύνους της ανατάραξης, συμπεριλαμβανομένων φίλων, συγγενών, μπέιμπι σιτερ, αδελφών και οποιουδήποτε δεν έχει εμπειρία με μωρά και μικρά παιδιά.
-Υποβαστάζετε το κεφάλι και το λαιμό του μωρού σας, όταν το έχετε αγκαλιά ή το μεταφέρετε.
-Όταν παίζετε, να είστε προσεχτικοί και να κάνετε απαλές κινήσεις. Ποτέ μην πετάτε το μωρό στον αέρα για να το ξαναπιάσετε, ποτέ μην του κάνετε κούνια κρατώντας το από τους αστραγάλους και μην κάνετε τζόκινγκ έχοντας το μωρό στην πλάτη σας.
-Θα πρέπει να γνωρίζετε τι να κάνετε όταν το μωρό σας κλαίει. Το κλάμα, και ιδιαίτερα αυτό ενός μωρού με κολικό, είναι η συμπεριφορά που κάνει ένα γονιό να ταρακουνήσει το μωρό του. Το κλάμα μπορεί να είναι ένα σημάδι ότι το μωρό θέλει φαγητό ή καθαρή πάνα, έχει πυρετό, είναι κουρασμένο, θέλει να κοιμηθεί, δέχτηκε πολλά ερεθίσματα κ.λπ.
-Να φροντίζετε τον εαυτό σας, να αναγνωρίζετε πότε έχετε κουραστεί και να ζητάτε βοήθεια.

Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Κλινική Ψυχολόγος, Νευροψυχολόγος πηγή: http://hamomilaki.blogspot.com

Πώς μεγαλώνει ένα μοναχοπαίδι

Κλινική Παιδοψυχολόγος
Φανή Λούγκλου

Το παιδί, μοναχοπαίδι ή όχι, μεγαλώνει σωστά όταν βρίσκεται σε υγιές περιβάλλον με συνειδητοποιημένους γονείς. Δεν υπάρχει μαγικός αριθμός παιδιών για μια οικογένεια. Οι γονείς πρέπει να αποφασίσουν από κοινού για το πόσα παιδιά θα αποκτήσουν.

Οδηγίες για γονείς μοναχοπαιδιών

Παίξτε με το παιδί. Κάποιες φορές είστε η μόνη του επιλογή. Ορίστε μια συγκεκριμένη ώρα που μπορείτε να παίξετε μαζί του.
Βεβαιωθείτε ότι το παιδί συναναστρέφεται συχνά με παιδιά της ηλικίας του.
Μην ενδίδετε στις απαιτήσεις του. Όταν υπάρχουν λίγα άτομα στην οικογένεια, είναι εύκολο να ξεφύγουμε και να ενδώσουμε στις απαιτήσεις του παιδιού. Βεβαιωθείτε ότι υπάρχουν πρόγραμμα και κανόνες στο σπίτι που βάζουν όρια στο παιδί και εσάς.
Μάθετε στο παιδί να μοιράζεται και να σέβεται τα πράγματα και τον χώρο των άλλων, ξεκινώντας από το σπίτι.
Μην είστε υπερπροστατευτικοί. Το μοναχοπαίδι συνήθως σημαίνει ότι υπάρχει αρκετός χρόνος να ασχοληθούμε μαζί του και πολλές φορές δεν του αφήνουμε πρωτοβουλίες και χώρο να αναπτύξει τις ικανότητές του.

Τι επιπτώσεις έχει η υπερπροστατευτικότητα των γονιών και του οικογενειακού συνόλου στον χαρακτήρα ενός παιδιού που δεν έχει αδέλφια;
Η υπερπροστατευτικότητα δημιουργεί προβλήματα σε όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από το αν είναι μοναχοπαίδια ή όχι. Δεν τα αφήνει να αναπτυχθούν, να μάθουν να παίρνουν πρωτοβουλίες, να είναι υπεύθυνα, να έχουν υπομονή και επιμονή και να στηρίζονται στα πόδια τους. Είναι όμως πιο εύκολο να είμαστε υπερπροστατευτικοί απέναντι στο μοναχοπαίδι γιατί έχουμε περισσότερο χρόνο στη διάθεσή μας να του αφιερώσουμε. Έτσι αναλαμβάνουμε πολλές από τις ευθύνες του. Τα παιδιά αισθάνονται ότι πνίγονται και γίνονται αντιδραστικά ή εγκαταλείπουν κάθε προσπάθεια και γίνονται παθητικά. Συνήθως η υπερπροστατευτικότητα προέρχεται από το φόβο της οικογένειας μην πάθει κακό το παιδί, να μην στεναχωρηθεί, να μην κλάψει, να μη νιώσει στερημένο, κτλ. Η υπερπροστατευτικότητα είναι πολλές φορές η έκφραση της ανασφάλειας των γονιών και θα πρέπει να αποφεύγεται σε όλες τις περιπτώσεις.

πηγή: www.babyspace.gr

Πώς να βάλουμε όρια στα παιδιά

Ντόρα Αρκουλή, Ψυχοπαιδαγωγός
Γιατί είναι απαραίτητα τα όρια

Τα παιδιά αισθάνονται ανίσχυρα να αντιμετωπίσουν τη ζωή και τον κόσμο. Θέλουν να αισθάνονται ότι βρίσκονται υπό τον έλεγχο κάποιου για να νιώθουν ασφάλεια. Τα παιδιά που τους επιτρέπεται να κάνουν ό,τι θέλουν, το ερμηνεύουν ως αδιαφορία. Νιώθουν ότι ό,τι κι αν κάνουν οι γονείς δεν θα ανησυχήσουν και δεν θα ασχοληθούν μαζί τους. Μέσα σ' ένα ευχάριστο κλίμα ελευθερίας με όρια, θα μπορέσουν να αναλάβουν πρωτοβουλίες και να πειραματιστούν, έχοντας τους γονείς ως σημείο αναφοράς, ώστε αργότερα να αυτονομηθούν, να νιώσουν ικανά να επιλύουν προβλήματα και να έχουν τον έλεγχο του εαυτού τους.

Σταθερότητα

Αυτό που πρέπει να προσέξουν οι γονείς περισσότερο στη συμπεριφορά τους, όταν θέτουν όρια, είναι να είναι σταθεροί σ' αυτά που λένε και στον τρόπο με τον οποίο τα λένε. Τα όρια πρέπει να τηρούνται πάντα είτε οι γονείς είναι κουρασμένοι, είτε στεναχωρημένοι και "στρεσαρισμένοι". Σε άλλη περίπτωση, τα παιδιά δεν συνδέουν τις πράξεις τους με τις συνέπειες και τις ευθύνες που απορρέουν από αυτές, αλλά με τη διάθεση και τη δυσθυμία των γονέων. Η σταθερότητα των γονέων είναι αυτή εξάλλου που εμπνέει στα παιδιά ασφάλεια: βλέπουν τους γονείς τους ως ανθρώπους στους οποίους μπορούν να βασίζονται, γιατί ο λόγος τους μετράει και γιατί εννοούν αυτά που λένε. Υιοθετούν έτσι και τα ίδια ένα υπεύθυνο "ρεπερτόριο" που θα τους δώσει αργότερα, στην ενήλικη ζωή, τα εφόδια να θέτουν και τα δικά τους όρια και να λαμβάνουν αποφάσεις ως αυτόβουλα όντα που καθορίζουν τα ίδια τον εαυτό τους και δεν δρουν στην τύχη.

Οι γονείς είναι ομάδα

Οι γονείς δεν πρέπει να παίζουν «το παιχνίδι του καλού και του κακού». Πρέπει να έχουν κοινή τακτική στη συμπεριφορά τους και να μην επιτρέπουν στα παιδιά να χειρίζονται τον ένα για να πετύχουν αυτό που θέλουν και να κάνουν τον άλλο να μοιάζει κακός. Με σταθερότητα στην κοινή απόφαση και την κοινή αντιμετώπιση δείχνουν και στα παιδιά ότι ενδιαφέρονται και οι δύο το ίδιο και ότι έχουν την ίδια γνώμη, πείθοντας ευκολότερα τα παιδιά να προβληματιστούν με το περιεχόμενο της κατάστασης που έχει προκύψει και όχι με τον ποιον θα πάρουν με το μέρος τους. Ένα τέτοιο γονεϊκό ζευγάρι είναι και πιο επιτυχημένο πρότυπο για τα παιδιά, τα οποία μαθαίνουν να οικειοποιούνται τις σχέσεις συνεργασίας μέσα σε μια οικογένεια και όχι τις σχέσεις αντιπαλότητας, μυστικών και συμμαχιών. Την οικεία αυτή τακτική θα αναπαραστήσουν αργότερα, όταν θα δημιουργήσουν τη δική τους οικογένεια.

Συζήτηση

Συζητήστε τη δεδομένη κατάσταση. Μιλήστε για τις συνέπειές της. Ρωτήστε τα παιδιά τη γνώμη τους μετά από τα νέα δεδομένα. Ακούστε τα! Κάντε λόγο για τις ευθύνες που πρέπει να αναλαμβάνουμε. Γίνετε αναλυτικοί. Τέλος, δώστε μερικές ευκαιρίες. Μπορεί και να κατανοήσουν. Μπορεί να μην επαναλάβουν τη συγκεκριμένη πράξη.

Τα όρια δεν πρέπει να είναι πολύ αυστηρά ούτε ως προς το περιεχόμενο ούτε ως προς τον τρόπο που εφαρμόζονται.

Αλλά επειδή η παιδική συμπεριφορά είναι από τη φύση της ανώριμη, το παιδί μάλλον θα το "ρισκάρει" και θα επαναλάβει για πολλοστή φορά τη συμπεριφορά που το ικανοποιεί. Αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή να εφαρμοστούν τα όρια. Φροντίστε τότε να τα θέσετε με αποφασιστικό λόγο και τόνο στη φωνή. Μην είστε πολύ αυστηροί ή θυμωμένοι. Μην κάνετε δηλώσεις αν δεν είστε αποφασισμένοι να τις κάνετε πράξη. Μην τους επιβάλλετε πολύ αυστηρές τιμωρίες που θα τα πληγώσουν. Κάτι πολύ σημαντικό είναι ότι τα όρια πρέπει να είναι άμεσα: Να ακολουθούν την πράξη. Μην περιμένετε κάποια άλλη στιγμή να τα επιβάλλετε. Κάτι τέτοιο αποσυνδέει τις συνέπειες από το γεγονός το οποίο ξεχνιέται και τότε τα όρια μοιάζουν ανούσια και εκδικητικά.

Στέρηση - Απομάκρυνση

Στερήστε του μια αγαπημένη του συνήθεια: Κάποια παιδική εκπομπή που βλέπει, κάποιο DVD, μια βόλτα που του έχετε υποσχεθεί, ένα παιχνίδι που θα πηγαίνατε μαζί να αγοράσετε.

Ή

Απομακρύνετέ το από το χώρο στον οποίο δημιουργεί το πρόβλημα. Πείτε του ότι πρέπει να μείνει μόνο του για λίγο να σκεφτεί αυτό που συμβαίνει και ότι αν δεν διακόψει αυτό που κάνει δεν θα μπορέσει να συνεχίσει στον ίδιο χώρο με τους άλλους.

Αδιαφορία - Έπαινος

Κατά τις πρώτες εφαρμογές των ορίων τα παιδιά πιθανότατα θα αντιδράσουν άσχημα. Θα κλάψουν, θα φωνάξουν, θα χρησιμοποιήσουν το θυμό τους ως απειλή, θα ξεστομίσουν άσχημους χαρακτηρισμούς εναντίον σας. Δεν εννοούν τίποτα από τα παραπάνω στην πραγματικότητα. Απλώς θέλουν πάσει θυσία να ικανοποιήσουν το εγώ τους. Δώστε τους σημασία για να τα επαινέσετε μόλις αρχίσουν να κάνουν το σωστό. Σε αυτή τη φάση τα παιδιά χρειάζονται πολλή τρυφερότητα και θαυμασμό για να επαναλάβουν μια τέτοια συμπεριφορά και να σταματήσουν την προβληματική κατάσταση που δημιουργούν.

Μην απορρίπτετε το παιδί αλλά τη συμπεριφορά του

Μη λέτε στο παιδί δεν «σ’ αγαπάω γιατί έκανες αυτό». Πείτε του «αυτό που έκανες είναι άσχημο» και εξηγήστε του γιατί. Δώστε του να καταλάβει ότι η αγάπη σας είναι αυτονόητη και άνευ όρων είτε συμπεριφέρεται σωστά είτε όχι. Εξάλλου, όταν ένα παιδί βιώνει κλίμα αποδοχής και αγάπης, γιατί να συνεχίσει να συμπεριφέρεται με άσχημο τρόπο; Προβληματιστείτε, όταν συνεχίζει. Το κάνει μάλλον για να τραβήξει την προσοχή σας, όταν σας αισθάνεται απόμακρους. Μη χρησιμοποιείτε χαρακτηρισμούς. Όταν ένα παιδί ακούει ότι είναι «παλιόπαιδο» επειδή έκανε το τάδε ή το δείνα, στους δικούς σας χαρακτηρισμούς βασίζεται, για να σχηματίσει το αυτοσυναίσθημά του και την αντίληψη της εικόνας του.

Είναι απαραίτητα τα όρια για τη συγκεκριμένη περίσταση;

Πριν θέσουμε τα όρια, πρέπει να προβληματιστούμε αν βλέπουμε αντικειμενικά την κατάσταση. Ίσως αυτό που κάνει το παιδί να μην είναι υπερβολικό. Ίσως πρόκειται για μια δική μας ιδιοτροπία που πρέπει να αναθεωρήσουμε. Το βασικότερο όμως είναι να μη γίνουμε υπερβολικοί με τα όρια. Υπάρχει ο κίνδυνος, όταν δούμε ότι η άσκηση ορίων λειτουργεί, να αρχίσουμε να τη χρησιμοποιούμε συνέχεια για να πετυχαίνουμε ό,τι θέλουμε. Κάτι τέτοιο μπορεί να κάνει τα παιδιά ψυχαναγκαστικά! Δεν πρέπει να τους στερούμε σημαντικές εμπειρίες. Τα παιδιά πρέπει να επιλέγουν μόνα τους. Να βιώνουν τις επιλογές τους, τις συνέπειες των επιλογών αυτών και να μαθαίνουν από τα δικά τους λάθη. Δεν μπορεί κανείς να ζει τη ζωή τους αντί γι’ αυτά.

πηγή: www.zougla.gr

Θέλει να κοιμάται στο κρεβάτι μας

Αλλάξτε του συνήθειες.

• Ακολουθήστε κάθε βράδυ το τρίπτυχο: ζεστό μπάνιο, παιχνίδια στο μεγάλο κρεβάτι και τέλος στο δικό του με γλυκό φιλί για καληνύχτα.

• Κολλήστε στο ταβάνι του φωσφορίζοντα αστεράκια, ανάψτε ένα φωτάκι νυκτός και απομακρύνετε από το δωμάτιό του ότι θα το φόβιζε.

• Αφήστε λίγη απαλή μουσική να ακούγεται και κινηθείτε στο χώρο του διακριτικά.

• Όχι στην ανοιχτή τηλεόραση. Η εναλλαγή εικόνων κρατά σε υπερδιέγερση τον εγκέφαλο.
πηγή: www.zougla.gr

Ο μύθος της τέλειας μαμάς

Υπάρχουν κάποιες μαμάδες που σε κάνουν να θέλεις να κρυφτείς σε ένα λαγούμι και να μείνεις εκεί για πάντα.
Της Ελένης Παπαϊωάννου

Καμιά μας δεν φέρνει ένα παιδί στον κόσμο με στόχο να το μισο-προστατέψει, να το περίπου-μεγαλώσει, να το ας-πούμε-καθοδηγήσει. Όλες ανεξαιρέτως θέλουμε να γίνουμε οι καλύτερες μαμάδες του κόσμου, να βάλουμε όλες μας τις δυνάμεις, να αφιερώσουμε όλο μας το είναι για να κάνουμε τα πάντα σωστά. Διαβάζουμε βιβλία, παρακολουθούμε dvd, πηγαίνουμε σε σεμινάρια, μαθαίνουμε από τα λάθη των μαμάδων μας, ρωτάμε, ψάχνουμε. Και μετά, η πραγματικότητα σε χτυπάει στο κεφάλι μέχρι να πεις «επισκληρίδιος». Οι ατέλειωτες πάνες, η εξάντληση, η πιπίλα που δεν κατάφερες να αποτάξεις, η δουλειά που δεν μπορείς να αφήσεις για να αφοσιωθείς όσο θέλεις στο μωρό σου, τα γαριδάκια και η «Μαρία η άσχημη» που ορκιζόσουν ότι δεν θα καταπιεί ποτέ το μυαλό του δικού σου παιδιού, τα λάθη που έτσι κι αλλιώς θα κάνεις, αφού ο νόμος της φύσης δεν υπάρχει περίπτωση να σε εξαιρέσει. Κι εκεί που είσαι έτοιμη να αποδεχτείς ότι πάνω απ’ όλα είσαι άνθρωπος, τα λάθη σου θα τα κάνεις, αρκεί να αγαπάς πολύ το παιδί σου, έρχονται «αυτές». Σαν τις συζύγους του Στέπφορντ, οι τέλειες μαμάδες ρομπότ που υπάρχουν μόνο και μόνο για να σου θυμίζουν ότι εσύ δεν είσαι σαν εκείνες. Δεν είσαι τέλεια.


Ζουν ανάμεσά μας

Τις βλέπω παντού, στο σούπερ μάρκετ, με ένα μωρό στο μάρσιπο κι ένα –πλήρως πειθαρχημένο μπροστά στο ψυγείο με τα παγωτά– πεντάχρονο, να κυκλοφορούν στους διαδρόμους χαμογελώντας σαν διαφήμιση. Είναι συνήθως πρόεδροι στο σύλλογο γονέων και κηδεμόνων για να δίνουν μάχες για το δικαίωμα των παιδιών στο χαρτί υγείας στις σχολικές τουαλέτες και τα ποτηράκια μιας χρήσης για τις βρύσες της αυλής. Στον παιδίατρο συμπληρώνουν με σχολαστικότητα πρωταθλητή του sudoku τη λίστα με τα εμβόλια του παιδιού τους. Στις σχολικές γιορτές τις βλέπεις με μαλλιά κομμωτηρίου να έχουν στηθεί στην πρώτη σειρά, αφού περίμεναν με τις ώρες να βιντεοσκοπήσουν το καλοσιδερωμένο και φρεσκολουσμένο παιδάκι τους. Τα κορίτσια καριέρας ίσως και να μετανιώνουν που δεν αντάλλαξαν τις σπουδές τους με αυτή την εικόνα της τέλειας ευτυχίας. Πάντως εγώ όταν τις βλέπω αισθάνομαι τουλάχιστον σαν την Μπρίτνεϊ Σπίαρς την ώρα που την έπιασαν να οδηγεί μεθυσμένη με το βρέφος της στο τιμόνι. Ναι, προσπαθώ να είμαι τέλεια μαμά. Η αλήθεια όμως είναι πως στις σχολικές γιορτές φτάνω τελευταία. Μια φορά, μάλιστα, προκειμένου να μη χάσω τα πέντε λεπτά του γιου μου πάνω στη σκηνή, έφυγα τρέχοντας από το σπίτι και πήγα με φόρμα γυμναστικής που τελεί και χρέη πιτζάμας. Αποτέλεσμα; Ο γιος μου δεν ήρθε να με φιλήσει αφού είπε το ποίημά του, γιατί ντρεπόταν για μένα. Στις συγκεντρώσεις γονέων και κηδεμόνων δεν πηγαίνω, αφού γίνονται το μεσημέρι, την ώρα που πνίγομαι στη δουλειά. Μερικές φορές χάνω και τη μηνιαία ενημέρωση από τη δασκάλα του, έχασα και τρία από τα υποχρεωτικά εμβόλιά του, στα πρώτα του γενέθλια τη βγάλαμε με κέικ, αφού δεν πρόλαβα να του πάρω τούρτα και τα περισσότερα ρούχα του είναι σιδερωμένα μόνο όταν έχουν μόλις αγοραστεί. Επίσης, του έχω δώσει γαριδάκια για βραδινό. Εντάξει, δεν είμαι τελικά η τέλεια μαμά που πίστευα πάντα ότι θα γίνω, και αυτές οι άψογες μηχανές παραγωγής τύψεων είναι εκεί για να μου το θυμίζουν καθημερινά. Είμαι σίγουρη ότι το σπίτι τους είναι επίσης άψογο, οι κάλτσες των παιδιών τους σε ζευγάρια και το φαγητό πάντα καλομαγειρεμένο, με τα καρότα κομμένα σε σχήμα τριαντάφυλλου.


Τεστ μητρότητας

«Γιατί δεν μπορείς να είσαι σαν τη μαμά του Γιάννη;», μου είπε με παράπονο το παιδί μου εκείνη τη φορά στη σχολική γιορτή. Κάποτε πίστευα ότι έχω να μάθω πολλά από αυτές τις τέλειες μαμάδες. Τις θαύμαζα κι εγώ, ήταν το πρότυπό μου. Μέχρι που αποφάσισα να τις γνωρίσω από κοντά, για να μάθω πώς λειτουργούν, να κλέψω λίγη από τη σοφία τους, να γίνω κι εγώ σαν τη μαμά του Γιάννη. Τις πλησίασα σε αθώους παιδότοπους, τους χαμογέλασα στην ουρά του σούπερ μάρκετ, τις κολάκεψα στο self service με τις ζάχαρες στο Starbucks. Η μαμά στο σούπερ μάρκετ με κοίταξε σαν να είχε δει πρόσφατα τη φωτογραφία μου στο λεξικό στο λήμμα «αποτυχία». Αυτή που καθόταν δίπλα μου στον παιδότοπο κοίταξε τις βρόμικες κάλτσες του παιδιού μου κουνώντας το κεφάλι της. Κι εκείνη στα Starbucks με απέφυγε με τακτ όταν με είδε να δίνω στο γιο μου μια γουλιά καφέ. Αισθάνθηκα άσχημα και στις τρεις περιπτώσεις. Όπως και όταν στα πρώτα παιδικά πάρτι του σχολείου προσπάθησα να τις συναναστραφώ, αλλά εκείνες μου γύρισαν την πλάτη όταν άκουσαν ότι «δεν κάνουμε γερμανικά-φλογέρα-σαξόφωνο-πιάνο-κινέζικα». Ή εκείνη τη φορά στον παιδίατρο όταν απάντησα «δεν θυμάμαι» στην ερώτηση-ιερά εξέταση μιας από αυτές: «Αντιτετανικό πότε κάνατε;» Τότε πίστευα, όπως και τώρα, ότι δεν χρειάζεται να έχω αποστηθίσει τα εμβόλια του γιου μου, αρκεί να θυμάμαι πότε πρέπει να τα κάνει. Ότι τα παιδιά των έξι ετών πρέπει να παίζουν και όχι να έχουν μαύρους κύκλους από το στρες. Ότι, αν ο δεκάχρονος γιος σου θέλει να μάθει επιτέλους τι γεύση έχει αυτό το μυρωδάτο ρόφημα που απολαμβάνει η μαμά του, μια γουλιά δεν θα του κάνει κακό. Όπως κακό δεν θα του κάνει αν η μαμά του δουλεύει τόσο πολύ που δεν πρόλαβε να πλύνει τις κάλτσες του –αν κατάφερε ποτέ να τις βάλει σε ζευγάρια. Βασανίστηκα για αρκετό καιρό. Αρχικά με έφαγαν οι τύψεις, στη συνέχεια ήρθε το μίσος. Θύμωνα με αυτές τις μαμάδες που τα ξέρουν όλα, που δεν τους ξεφεύγει τίποτα, που τα κάνουν όλα σωστά. Αφού όμως βαρέθηκα να θυμώνω, άρχισα σιγά σιγά να τις απομυθοποιώ, να τις μικραίνω και τελικά κατάφερα να τις δω στις πραγματικές τους διαστάσεις και γι’ αυτό ακριβώς που είναι.


Σε ξέρω από κάπου;

Είναι τα ίδια κορίτσια που μισούσα στο σχολείο, οι απουσιολόγοι που μας κάρφωναν όταν κάναμε κοπάνα, οι φοιτήτριες που δεν έχαναν παράδοση και δεν άφηναν ποτέ μάθημα για την εξεταστική του Σεπτέμβρη. Είναι αυτές οι γυναίκες που τα κάνουν όλα σωστά, κανονικά και με το γράμμα του νόμου. Απλά κάποτε γίνονται και μαμάδες. Είτε δουλεύουν είτε όχι, έχουν πρόγραμμα: Δύο ώρες για τη στοίχιση των εσωρούχων, μία για το σιδέρωμα, άλλη μία για το φακέλωμα των διαφόρων γραφειοκρατικών (εμβόλια, εξετάσεις, έλεγχοι), μία για το μαγείρεμα, άντε, άλλη μία για αυτά τα ρημαδοκαρότα σε σχήμα τριαντάφυλλου. Δεν είμαι εναντίον των τέλειων μαμάδων, θα ήθελα πάρα πολύ να είμαι μια απ’ αυτές. Είμαι όμως εναντίον όποιου ακολουθεί ένα δρόμο σαν σταυροφόρος που αφορίζει όποιον και ό,τι δεν εφαρμόζει στη δική του κοσμοθεωρία. Όταν βλέπω αυτές τις τέλειες μαμάδες, τις σκέφτομαι όταν ήταν τέλειες μαθήτριες, τέλειες κόρες, άψογες και άμεμπτες. Και θυμάμαι τη γιαγιά μου που έλεγε ότι η τέλεια εικόνα κρύβει χάλια περιεχόμενο. Το νόημα της ζωής μου και όσων μαμάδων γνωρίζω βρίσκεται στο παιδί τους. Όμως η δική σου αξία ως ανθρώπου δεν κρίνεται από το πόσο τέλεια φαίνεσαι εσύ και το παιδί σου. Οι καλύτερες αναμνήσεις μου από τη δική μου μαμά είναι από τη φορά που με είχε πάρει μαζί της στη δουλειά, από εκείνη τη άλλη φορά που ήταν πολύ κουρασμένη να μαγειρέψει και φάγαμε πίτσα και τη φορά που φτάνοντας σε μια επίσκεψη μου ζήτησε να πω ότι έσκισα το καλσόν μου φτάνοντας εκεί, για να μην καταλάβει κανείς ότι απλά μου φόρεσε το πρώτο καλσόν που βρήκε μπροστά της. Η καλύτερη ανάμνησή μου δεν είναι από την εποχή που την είχε πιάσει το σύνδρομο της τέλειας μαμάς και μας είχε ράψει ασορτί φορέματα-στολές για τα Χριστούγεννα, επειδή θα πηγαίναμε στο σπίτι των θείων μας. Τώρα που το σκέφτομαι αυτή είναι μια από τις χειρότερες. Επίσης, μην ξεχάσω να σας πω ότι η Αντζελίνα Τζολί δίνει κι αυτή γαριδάκια στα παιδιά της όταν πεινάνε. Το έχω δει σε φωτογραφία.

kids.in.gr